Ex-gedetineerde: ‘Dat ik uitgesloten word voor een autoverzekering is te zot voor woorden’

dinsdag 29 januari 2019 Leestijd: 3 min.

Man kijkt in zijn cel uit raam / ANP Foto

Alje Kamphuis

Verslaggever

alje.kamphuis@kro-ncrv.nl

dinsdag 29 januari 2019 Leestijd: 3 min.

Tijdens ons onderzoek Tweede kans voor gedetineerden komen we in contact met Tom Jansen uit Serooskerke. Hij heeft ons een mail gestuurd waarin hij meldt dat hij als ex-gedetineerde geen autoverzekering kan afsluiten. Tom: ‘Mijn misdrijf heeft niets met autorijden te maken. Toch zeggen de verzekeringsmaatschappijen dat ik tot de risicogroep behoor. Hoezo?’

Tom (67) wordt in de zomer van 2015 in Oostenrijk veroordeeld voor oplichting en deelname aan een criminele organisatie. Hij zit zijn straf in Oostenrijk en Nederland uit. Begin 2017 komt Tom vrij. Hij probeert zijn leven weer op de rails te krijgen en wil een auto kopen. Als hij hiervoor een verzekering aanvraagt moet hij een formulier invullen. Op de vraag of hij met justitie in aanraking is geweest antwoordt Tom met ‘ja’. Hij krijgt vervolgens een verzoek om zijn delict toe te lichten. Tom doet zijn verhaal en wordt uitgesloten. ‘Ik ben opgepakt voor oplichting. Als ik nu dronken achter het stuur had gezeten, zou ik het misschien snappen. Maar dit is te zot voor woorden.’

Meer meldingen

Het verhaal van Tom staat niet op zichzelf. Bij Stichting Bonjo, de belangenorganisatie voor (ex-)gedetineerden, komen per maand zo’n twintig meldingen over dit onderwerp binnen. Medewerker Stefan Huijboom: ‘Ze vragen dan of ze eerlijk moeten zijn bij het beantwoorden van de vraag of ze met justitie in aanraking zijn gekomen. Wij kunnen hierin natuurlijk niet adviseren. Maar als je ‘ja’ invult krijg je de verzekering meestal niet. En maatschappijen delen hun informatie. Het is een raar fenomeen. Als je gestraft bent moet het eigenlijk klaar zijn, vinden wij.’

Verzekeraars hebben een acceptatievrijheid. Iedere maatschappij mag zelf bepalen wie ze wel of niet accepteert. Verzekeraars beroepen zich op het Burgerlijk Wetboek (7:928 lid 5 BW). Hierin staat dat de aspirant-verzekerde mededelingsplicht heeft. Een verzekering is gebaseerd op vertrouwen en een maatschappij moet een goede risicobeoordeling kunnen maken. De terugkijktermijn is acht jaar. Als verzekeraars grote risico’s nemen en het gaat mis, heeft dat grote gevolgen voor de premie van hun andere klanten.

Hogere premie

Volgens het Verbond van Verzekeraars valt het reuze mee met de afwijzingen. Woordvoerder Oscar van Elferen: ‘We hebben de indruk dat ex-gedetineerden die een schadeverzekering willen afsluiten bij voldoende verzekeraars terecht kunnen. Soms wel onder andere voorwaarden, maar dat is niet specifiek voorbehouden aan deze groep. Bij verzekeraars en ook het officiële klachteninstituut voor financiële dienstverlening komen hierover amper klachten binnen. Terwijl de groep ieder jaar zo’n 35.000 nieuwe ex-gedetineerden omvat.’

Independer, de Nederlandse vergelijkingssite voor financiële producten, analyseerde alle autoverzekeringen die in 2014 werden aangevraagd door mensen met een strafblad. Slechts twintig procent werd geaccepteerd door een gewone verzekeraar.

Om toch iedereen een verzekering te kunnen bieden hebben maatschappijen samen De Vereende opgericht. De premie is er vaak wel drie tot vier keer hoger dan bij een gewone verzekeraar. Tom kreeg ook het advies zich tot De Vereende te wenden. ‘Daar moest ik zo’n 150 euro per maand betalen en een kwartaal vooruit. Dat is veel te veel geld voor mij’, aldus Tom.

Kamervragen

Michiel van Nispen, Tweede Kamerlid voor de SP, stelde afgelopen voorjaar Kamervragen over dit onderwerp. ‘Ik vind dat straffen een taak van de rechter is en niet van commerciële partijen, zoals verzekeraars. Na het uitzitten van de straf is het belangrijk dat mensen gaan participeren, bijvoorbeeld door aan het werk te gaan. Dat wordt bemoeilijkt als verzekeraars autoverzekeringen weigeren. Mensen kunnen dan niet met de auto naar hun werk. Het kan resocialisatie in de weg staan en daarmee de kans op recidive verhogen’, aldus Van Nispen.

Minister van Rechtsbescherming Sander Dekker antwoordde destijds dat hij het onwenselijk zou vinden als verzekeraars ex-gedetineerden categorisch weigeren omdat ze een strafblad hebben. Hij zegde toe met het Verbond van Verzekeraars te zullen gaan praten. Van Nispen: ‘ Van dit gesprek hebben we voor zover ik weet geen terugkoppeling gehad. Ik heb signalen ontvangen dat ex-gedetineerden nog steeds stelselmatig geweigerd worden. De minister moet hier werk van maken. Ik heb daarom nieuwe Kamervragen ingediend en de minister verzocht te kijken of het artikel in het Burgerlijk Wetboek kan worden aangepast. Zodat een delict alleen gemeld hoeft te worden als dat daadwerkelijk iets te maken heeft met de verzekering die wordt aangevraagd.’

Het Verbond van Verzekeraars laat weten dat het ministerie zich inderdaad bij haar heeft gemeld. Woordvoerder Van Elferen: ‘We hebben een soortgelijke reactie als aan u gegeven. Daarnaast hebben we onze leden verzocht om aandacht te besteden aan een goede uitleg waarom iemand geweigerd wordt voor een verzekering.’

Oneerlijk

Tom moet naar eigen zeggen nog een aantal jaren wachten voor hij kans maakt op een autoverzekering tegen normaal tarief. ‘Dan ben ik inmiddels in de zeventig. Het is oneerlijk. Ik wil niet meer in oude fouten vervallen. Er wordt van mij resocialisatie verwacht. Maar die moet dan wel van twee kanten komen.’

Wil je op de hoogte blijven van dit onderzoek? Meld je dan aan voor de nieuwsbrief, dan sturen we je eens in de twee weken een overzicht van onze laatste artikelen.

 

Lees meer over

Werk en inkomen Tweede kans voor gedetineerden
Verkenning Research Opnames Uitzending

Tweede kans voor gedetineerden

Opnames

Deel jouw ervaring 19 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op zondag 10 maart 22:40u, NPO2

56 tips

ontvangen

Werk en inkomen / Tweede kans voor gedetineerden

Oproep

Herken jij je in dit verhaal? Loop je na je detentie tegen problemen aan? Of werk je in het gevangeniswezen en heb je met deze problematiek te maken? Doe dan mee met ons onderzoek en reageer!
Deel jouw ervaring

Teun van de Keuken

Presentator televisie

Deel jouw ervaring

Dit artikel is geschreven door:

Alje Kamphuis

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Ieder jaar worden er in Nederland zo'n 35.000 gedetineerden vrijgelaten. Eenmaal buiten de poort is het vaak lastig om aan een baan of een woning te komen. Het risico op recidive wordt hierdoor ver...
Alles over dit onderzoek