Druk op verloskunde-afdelingen leidt tot gevaarlijke situaties

zaterdag 18 november 2017 Leestijd: 3 min.

Druk op verloskunde-afdelingen leidt tot gevaarlijke situaties / ANP

Karen Geurtsen

Redacteur

karen.geurtsen@kro-ncrv.nl

zaterdag 18 november 2017 Leestijd: 3 min.

Meer dan driekwart van de verloskundigen maakt zich zorgen over de druk op verloskunde-afdelingen in ziekenhuizen, zo blijkt uit de enquête die we samen met de Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen (KNOV) hielden onder ruim 1200 verloskundigen. Een kwart van hen gaf aan dat de druk op bevallocaties zelfs tot gevaarlijke situaties leidt.

Van de 1057 verloskundigen met een eigen praktijk, meldt 75% dat zij het afgelopen jaar weleens zijn afgewezen bij een ziekenhuis in verband met een opnamestop. Dat betekent dat zij op het moment dat zij met een barende een plek in het ziekenhuis willen -vanwege medische redenen of op verzoek van de vrouw- daar niet terecht konden.

Zij moeten dan verder gaan bellen naar andere ziekenhuizen met de vraag of ze daar terecht kunnen. ‘Zes ziekenhuizen bellen is geen uitzondering meer,’ zo licht een verloskundige uit Noord-Holland haar antwoorden anoniem toe. ‘Zo zijn we al snel een uur verder, een uur waarbinnen ik niet voor de cliënt kan zorgen.’

 

Gevaarlijke situaties

Naast dat het onrustig is voor een barende om van hot naar her gedirigeerd te worden, leveren de opnamestops ronduit gevaarlijke situaties op, menen 300 van de ondervraagde verloskundigen. Een van hen schrijft: ‘Afgelopen week had ik een zwangere van 33 weken met prematuur gebroken vliezen. Ik wilde z.s.m. naar het ziekenhuis zodat ze nog remming en longrijping kon krijgen. Vier ziekenhuizen gebeld en geweigerd i.v.m. nergens plek voor de baby. Na vierde telefoontje opnieuw regioziekenhuis gebeld en gezegd dat zij ons moesten accepteren en zij haar nu vast moesten helpen en daarna eventueel over moesten plaatsen. Gelukkig geaccepteerd maar hele onprettige situatie, vooral voor zwangere die toch al zo geschrokken was.’

Zelfs in medische situaties sturen ziekenhuizen verloskundigen dus een deur verder. Als reden voor de weigering geeft de helft van de verloskundigen aan dat er sprake is van ruimtegebrek, volgens 40% gaat het om een personeelstekort, en 10% zegt dat het komt door een opnamestop op de afdeling Neonatologie of de Neonatale Intensive Care, waar pasgeborenen met een moeilijke start worden opgevangen.

Gebrek aan personeel

Ook ziekenhuisverloskundigen herkennen het probleem. Van de 173 die de enquête invulden, geeft meer dan de helft aan dat ze het afgelopen jaar weleens iemand hebben moeten overplaatsen door een opnamestop. Een ziekenhuisverloskundige licht haar antwoorden toe: ‘De druk in combinatie met onderbezetting van obstetrisch verpleegkundigen (gespecialiseerd in de zorg rondom de geboorte, red.) zorgt soms voor onveilige zorg. Daarbij krijgt de patiënt regelmatig niet de zorg die ze verdient tijdens een life event als een bevalling.’

‘Populaire’ ziekenhuizen erkennen de drukte en werken aan oplossingen. Vooral in de regio’s Rotterdam en Amsterdam loopt het de spuigaten uit. Het Franciscus Gasthuis in Rotterdam gaf sinds januari 275 volmeldingen af. ‘Net zoals bijna alle ziekenhuizen in de Randstad hebben ook wij te maken met druk op de verloskunde-afdelingen,’ zo meldt hun woordvoerster. ‘Dit heeft te maken met sterke pieken in aanbod, toename in zorgzwaarte en krapte in de formatie als gevolg van de krapte op de arbeidsmarkt.’ Op dit moment werkt het ziekenhuis aan oplossingen: ‘Bijvoorbeeld bij bevallingen samenwerken met kraamzorgorganisaties, extra opleiden van obstetrieverpleegkundigen en vormgeven van de integrale geboortezorg met alle ketenpartners.’

 

Minister roept op: verloskundigen, doe melding bij de IGJ

Zorgverzekeraars Nederland heeft met de uitslagen van de enquête in de hand een snelle rondgang gedaan langs de zorgverzekeraars. Die hebben geen signalen gekregen dat er een toename is van tijdelijke opnamestops op verloskundeafdelingen bij ziekenhuizen of dat de druk op deze afdelingen structureel toeneemt: ‘Er zijn geen signalen van ziekenhuizen, noch van verzekerden.’

Verantwoordelijk minister voor Medische Zorg, Bruno Bruins, vindt het vervelend om te horen dat meer dan driekwart van de verloskundigen zich zorgen maakt over de druk op verloskunde-afdelingen. Maar, zo meldt hij: ‘De Inspectie voor de Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ, in oprichting) heeft mij laten weten dat zij tot op heden geen signalen heeft ontvangen dat de patiëntveiligheid in gevaar is. Ook zijn hierover geen calamiteiten gemeld.’ Hij vraagt de beroepsgroep: ‘Verloskundigen die hebben aangegeven dat er gevaarlijke situaties optreden, wil ik oproepen: doe melding bij de IGJ zodat de inspectie de signalen kan onderzoeken.’

 

KNOV en Patiëntenfederatie: Dit is niet goed voor de zwangere

De Nederlands Patientenfederatie laat weten dat zij het uitermate zorgelijk vinden als zwangere vrouwen niet in hun ziekenhuis van eerste voorkeur terecht kunnen. ‘Wij hechten aan keuzevrijheid,’ aldus hun woordvoerder,’ en die wordt dus ingeperkt vanwege een eventueel personeelstekort.’ Ook de KNOV vindt dat de problematiek aangepakt moet worden: ‘Als casemanager van de zwangere maken wij ons zorgen over het toenemende aantal volmeldingen en het feit dat zwangeren vaker niet terecht kunnen in het ziekenhuis van hun keuze, zeker in het geval van acute situaties. Dit is niet goed voor de zwangere en moet dus worden opgelost.‘

 

Meer weten over de druk op verloskunde-afdelingen? Kijk zondagavond naar onze uitzending om 22:40 op NPO2 of lees verder in ons onlinedossier Bevallen in Nederland.

Lees meer over

Gezondheid en zorg Bevallen in Nederland
Verkenning Research Opnames Uitzending

Bevallen in Nederland

Verkenning

We gaan verder met ons onderzoek. Weet je hier meer over? Tip ons!

Deel jouw ervaring 16 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op zondag 19 november 22:40u, NPO2

61 tips

ontvangen

Ervaringsdeskundigen

gezocht

Dit artikel is geschreven door:

Karen Geurtsen Redacteur

Als vragen stellen je hobby is, dan is er geen betere baan dan onderzoeksjournalist. Daar kwam Karen Geurtsen achter toen ze na haar studies Europees Beleid en Journalistiek & Nieuwe Media stage liep bij weekblad HP/De Tijd. Voor de vraag hoe de PVV werkelijk in elkaar stak, ging zij undercover. Dat resulteerde in een hoop discussie, een boek en een nominatie voor de Mercurs (2010). Na een korte uitstap naar het bedrijfsleven zit ze sinds 2016 zit bij de KRO-NCRV. Karen: 'Het mooie aan De Monitor is dat je het publiek helemaal mee kunt nemen in je eigen zoektocht.’

Lees verder
@karen_geurtsen

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Ouders in Nederland bepalen graag zelf hoe en vooral wáár ze hun kindje ter wereld brengen. Dankzij ons verloskundig systeem van zorg in de buurt en gemakkelijke toegang tot een zieke...
Alles over dit onderzoek