Werk en inkomen / Ziek door mijn werk

Dossier Olst: Bodemverontreiniging

woensdag 20 november 2013 Leestijd: 6 min.
Redactie de Monitor

editor

woensdag 20 november 2013 Leestijd: 6 min.

Bodemverontreiniging in Olst: waar gaat het over?

De redactie kreeg een tip over de problemen rond de saneringswerkzaamheden in Olst. In het zogeheten Olasfaterrein stond vroeger een asfaltverwerkingsfabriek. Omdat het terrein sterk vervuild is met o.a. teer en olie, is in 2006 begonnen met de saneringen.

Het terrein bevindt zich pal tegenover een woonwijk. Omwonenden kampen al jarenlang met gezondheidsklachten, naar eigen zeggen door de toxische stoffen die vrijkomen bij de werkzaamheden. Volgens de provincie is er daar geen directe link tussen te leggen. Het Olasfaterrein is volgens GGD IJsselland de meest verontreinigde bodem van Overijsel.

Anno 2013 zijn de saneringswerkzaamheden nog steeds niet afgerond. Tientallen bewoners hebben zelfs hun huis moeten verlaten vanwege de overlast. Omwonenden voelen zich niet serieus genomen en trekken aan de bel. 


Laatste updates:

4 dec: Topklinisch medisch centrum ECEMed reageert op Dossier Olst

Dr. Atie Verschoor, chemicus bij ECEMed (centrum voor gevaarlijke stoffen en gezondheid van ziekenhuis Rijnstate, Arnhem) reageert op gezondheidsklachten van bewoners Olst:

Begin 2013 werd ECEMed geconfronteerd met patienten uit Olst. Deze mensen hadden gezondheidsproblemen in relatie met de sanering van een terrein in de uiterwaarden van Olst. Ze hadden als voornaamste klachten: long- en huidproblemen, hoesten, hoofdpijn, irritatie slijmvliezen en vermoeidheid. Op het terrein in Olst had tot 1980 een asfaltfabriek gestaan. Dit terrein was sterk verontreinigd met diverse producten afkomstig van het verwerken van de asfalt. In de tijd voor 1980 kwam vaak het afval van een fabriek op het terrein terecht. Bij deze verontreinigingen in Olst waren ook stoffen die makkelijk kunnen verdampen (zoals naftaleen) en in de lucht terecht kunnen komen. Ook waren er producten aanwezig die het grondwater kunnen verontreinigen. De in de literatuur beschreven gezondheidseffecten van deze stoffen komen overeen met de klachten van de mensen uit Olst. Er bestaat een duidelijke relatie in tijd en plaats van de gezondheidsklachten met de saneringswerkzaamheden. Andere oorzaken voor de klachten waren niet aanwezig.

 

De gezondheidsproblemen veroorzaakt door deze stoffen zijn niet onbekend bij ECEMed. Eerder heeft ECEMed patienten onderzocht die betrokken waren bij de sanering van terreinen waar een  gasfabriek had gestaan. Ook deze mensen hadden gezondheidsklachten door de sanering. De stoffen die bij sanering van gasterreinen vrijkomen zijn ongeveer dezelfde als bij het terrein in Olst. Opvallend bij de sanering van het terrein in Olst is dat de bewoners voornamelijk alleen door eigen onderzoek op de hoogte waren van de risico’s van de stoffen die vrijkomen. Ook valt de lange duur van de sanering in Olst op en is het eind nog niet in zicht. Aan te bevelen valt om voorafgaand aan de sanering van een sterk vervuild terrein een volledige risico- en effect inventarisatie te doen. Laat de belanghebbenden deze inventarisatie inzien en bespreek met hen de maatregelen die nodig zijn om gezondheidsklachten te voorkomen.

20 nov: Provincie Overijssel reageert op Dossier Olst

Wij ontvingen een officiële reactie van de provincie Overijssel over de klachten van de sanneringswerkzaamheden in Olst: 

“Momenteel (sinds 2011) bevinden we ons in de tweede fase van de aanpak van de verontreiniging op het Olasfa-terrein, waarbij de diepere bodem en de rivieroever worden gesaneerd. In overleg met de omgeving is er voor gekozen om in deze fase zoveel mogelijk gebruik te maken van saneringstechnieken waarbij niet hoeft te worden gegraven. De ervaring leert dat het graven de meeste geuroverlast geeft. Als gevolg van de werkzaamheden ontvangen we af en toe klachten. Sinds de start van de tweede fase van de sanering zijn dat er ongeveer 20-25 geweest. Een deel van de klachten gaat over geuroverlast. Maar mensen signaleren soms ook dat er bijvoorbeeld een hek niet is afgesloten. Zodra wij een klacht ontvangen, nemen wij contact op met de aannemer en wordt bekeken  hoe we de situatie kunnen verbeteren. Wij krijgen overigens ook signalen van bewoners dat zij blij zijn dat er gesaneerd wordt.”

Over mensen met gezondheidsklachten meldt de provincie het volgende:

“Onder de mensen die een klacht indienen zijn ook mensen die ons benaderen met gezondheidsklachten en die deze relateren aan de  van de bodemsanering. Bij de behandeling van deze klachten werken wij nauw samen met de gemeente Olst-Wijhe en de GGD. Elke klacht wordt individueel behandeld. Mede op basis van een advies van de GGD wordt bepaald  wat we kunnen doen en hoe we kunnen helpen. In 4 specifieke gevallen heeft dat geleid tot de eigen keuze om tijdelijk elders te worden gehuisvest, waarin de provincie Overijssel coulance-halve faciliteert. Deze mensen hebben aangegeven graag tijdelijk elders te wonen. De provincie heeft in deze gevallen besloten om de kosten hiervoor te vergoeden. Omdat het gaat om een bepaald aantal gevallen waarbij de overgevoeligheid voor de geur een rol speelt, heeft er tot nu toe geen nader onderzoek plaatsgevonden. Het is aan de gemeente en de GGD om een dergelijk onderzoek te initiëren.”

20 nov: Reactie bewoner: "Hoe kan iets wat hermetisch afgesloten is stinken?"

Een bewoner reageert op het bericht van GGD Overijssel over niet goed afgedekte depots (zie hieronder). Volgens deze bewoner was de inhoud onbekend en werden 150 meter bij de bewoners vandaan opgeslagen. "Hoe kan iets wat hermetisch afgesloten is stinken, vroegen wij ons af. Op de foto zie je een dekzeil, geen hermetisch afgesloten container." Uiteindelijk zijn, na aandringen van een aantal buren, de vaten verwijderd.

14 nov: De redactie krijgt weer een anonieme mail van een andere bewoner uit Olst (bekend bij de redactie). Via de Altijd Wat Monitor schrijft ze ons het volgende:

Beste redactie van Altijd Wat Monitor,

 

In 2003 hebben wij onze mooie jaren ’30 woning gekocht aan de Benedendijk in Olst. Een fijn huis, dat je omarmt, zodra je er binnen stapt. Hier hebben we vele fijne jaren doorgebracht.
In de zomer van 2006 is men begonnen met het afgraven van de zwaar vervuilde bovenlaag van het Olasfa-terrein. Wij wisten van niets. Volgens de uitvoerder wonen wij nl. buiten de informatie cirkel van 100 m. om het terrein heen en hoefden wij dus niet ingelicht te worden over de procedures.  Eind 2006 kampte ik voor het eerst met een onverklaarbare snelle hartslag. Ik ben binnenste buiten gekeerd in het ziekenhuis, maar een oorzaak voor deze kwaal kon niet gevonden worden.

 

Pas begin van dit jaar (2013) besefte ik voor het eerst, dat de versnelde hartslag in 2006 de eerste tekenen waren van de effecten van het Olasfa-gif op mijn gezondheid. Toen ik contact zocht met de uitvoerder van de Combinatie Olasfa, kreeg ik te horen de ramen dan maar dicht te doen. Zodra ik de naftaleen-stank niet meer rook, zou ik ook geen klachten meer hebben…

 

De jaren erna zijn zwaar geweest. Ik kampte met herhaalde en langdurige ontstekingen aan mijn luchtwegen en andere lichamelijke klachten. Mijn zoon heeft nooit een gezonde moeder mee mogen maken. Het afgelopen jaar is bijzonder zwaar geweest. “

Om goed zicht te krijgen op de situatie in Olst gaat de redactie op zoek naar betrokkenen die het verhaal van deze omwonenden kunnen toelichten. Ten eerste wordt er gekeken hoe de informatievoorziening is gegaan. Is er vanaf het begin goed met de bewoners gecommuniceerd over eventuele gezondheidsrisico’s van de werkzaamheden?

GGD Overijssel reageert hierop:

“Er is gekeken naar de toxische stoffen, maar we keken ook naar de geuraspecten, daar kunnen ook gezondheidseffecten bij optreden. Net als bijvoorbeeld geluidsoverlast. Er is toen door de GGD gezegd dat geurhinder te verwachten is en dat klachten over geurhinder gemeld kunnen worden. Maar er speelt meer, dan de geur en toxische stoffen. De saneringen duren ook heel lang. De gezondheid is een complex geheel. Zo merken we als GGD dat veel klachten van omwonenden toegeschreven worden aan de sanering. Maar je kunt niet zeggen dat de bodemsanering de oorzaak is van de gezondheidsklachten van omwonenden. Je kunt wel zeggen dat de bodemsanering voor sommige omwonenden een risicofactor is die bijdraagt aan het ontstaan van gezondheidsklachten. De geurhinder is daarbij het belangrijkste.

 

Er zijn, in de eerste fase van de saneringen, in 2006, ook dingen minder goed gegaan.  Er zijn  bij opgravingen depots niet goed afgedekt, met een zeiltje. Het was ook warm weer.  We hebben als GGD na onderzoek geconstateerd dat de depotvorming zorgde voor extra uitstoot van stoffen. We hebben daarna het advies gegeven om het depot goed af te dekken en dat die zo ver mogelijk van de woningen wordt geplaats. Daar heeft de provincie ook op toegezien.”

Herkenbaar?

Herkent u zich in dit verhaal, en voelt u zich ook niet serieus genomen door de gemeente, provincie en/of overheid? Meld het ons!

7 nov: Verhaal van anonieme omwonende (bekend bij de redactie)

Haar woning bevindt zich op een korte afstand van het saneringsterrein Olasfa. Vanaf het moment dat de saneringswerkzaamheden begonnen kreeg mevrouw gezondheidsklachten, waaronder extreme benauwdheid, vermoeidheid, huiduitslag en hoofdpijn. Deze klachten verergerde zodanig dat ze niet meer in haar woning kon blijven. Ze zegt niet van tevoren op de hoogte te zijn gebracht voor mogelijke gezondheidsklachten die de sanering met zich meebrengen.

Sinds de werkzaamheden heeft ze al meer dan 15 keer moeten verhuizen. Momenteel verblijft ze in onzekerheid in een vakantiehuis. Dit heeft veel stress en psychische problemen met zich mee gebracht. Ze is het zat en voelt zich niet serieus genomen. Op dit moment is ze bezig de gemeente en provincie juridisch aansprakelijk te stellen voor de jarenlange overlast en onzekere toekomst.

Herkenbaar?

Herkent u zich in dit verhaal, en voelt u zich ook niet serieus genomen door de gemeente, provincie en/of overheid? Meld het ons!

Locatie:

Dit artikel is geschreven door:

Redactie de Monitor editor
Lees verder
@de_monitor

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Meer weten?

Hoe wordt er omgegaan met mensen met een beroepsziekte? De Monitor onderzoekt in welk systeem mensen die ziek zijn geworden door hun werk terecht komen.
Alles over dit onderzoek