Docent hogeschool journalistiek: ’Knelpunt op arbeidsmarkt ligt bij forse aantal studenten’

maandag 18 januari 2016 Leestijd: 3 min.

jonge tv journaliste /

Niels van Nimwegen

Verslaggever

niels.vannimwegen@kro-ncrv.nl

maandag 18 januari 2016 Leestijd: 3 min.

In ons dossier Uitbuiting van Starters en Stagiairs maken we een verdiepingsslag: welke rol spelen opleidingen eigenlijk in sectoren waar de banen niet voor het oprapen liggen? Eén zo’n sector is onze eigen beroepsgroep, de journalistiek.

Wie journalist wil worden, heeft grofweg 2 mogelijkheden. Gewoon beginnen, want journalist is een vrij beroep. Of een opleiding volgen aan één van de 4 scholen voor journalistiek, één van de negen (post)academische opleidingen journalistiek, 4 MBO-richtingen journalistiek/redactioneel medewerker of één van de vele verwante opleidingen zoals HBO Media, Informatie en Communicatie.

Met zoveel opleidingen in dezelfde richting dringt zich de vraag op: is er wel werk voor zoveel afgestudeerden. Het korte antwoord is simpel: nee. Wie een blik werpt op de website Studieperspectief, waarop cijfers van het CBS, UWV en DUO in beeld worden gebracht, biedt weinig hoop voor starters op de journalistieke arbeidsmarkt.

jourrnalisten opleiding grafiek 2_1.PNG

bron: StudiePerspectief

Slechts een derde van de HBO-studenten journalistiek vindt binnen anderhalf jaar werk. Toch kozen dit jaar nog 727 studenten voor één van de vier journalistenscholen. Weliswaar is dat 40% minder dan tien jaar geleden, maar nog geen enkele opleiding heeft zijn numerus fixus bijgesteld of de deuren gesloten wegens te weinig aanwas.

Volgens faculteitsdirecteur Lem van Eupen van de Hogeschool Utrecht is het beeld dat van de sector geschetst wordt ook te somber. In het Financieel Dagblad zei zij afgelopen najaar: `Voor de traditioneel opgeleide journalist zijn er minder banen, maar in de nieuwe media en communicatie is er veel werk. Daar spelen we op in. Vooral door een goed beeld van het vakgebied te schetsen. 80% van onze afgestudeerde studenten is binnen een halfjaar aan het werk. Ja, dan rekenen we ook freelancers mee.'

Maar dat is tegen het zere been van zowel werkende studenten journalistiek als van pas afgestudeerden. Rutger de Quay is tweedejaars student en probeert door veel te freelancen zijn kansen op werk te vergroten. Hij mailt ons over zijn ervaringen en die van collega freelancers. Het zijn vooral stages waarmee vacaturepagina’s vol staan en ook freelance-werk betaalt zeer weinig tot niets.

‘In het geval van stagiairs misbruiken de bedrijven de continue toevoer van studenten journalistiek die onder het eerder ingeprente mantra "een vol cv helpt je sneller aan een baan" elk werk accepteren. Zij worden dan vervolgens als volledig onderdeel van die redactie gezien, en worden zelfs geacht om naast je stage weekenddiensten (!) te draaien. Het is wijdverbreid, in zowel stages als 'freelance redactieplekken'.

We spreken ook een freelancer die twee jaar geleden afstudeerde aan de Fontys Hogeschool voor de Journalistiek. Twee jaar lang zoekt ze vruchteloos naar een startersfunctie, maar tevergeefs. Ze wil liever niet met naam genoemd worden.

‘Ik heb ongeveer 70 brieven geschreven en uiteindelijk uit nood maar een werkervaringsplek geaccepteerd bij een klein mediahuis. Ik kreeg daar honderd euro per maand en een reiskostenvergoeding voor het produceren van bedrijfsfilms. Pas na anderhalf jaar solliciteren heb ik een bescheiden freelance-plek gevonden bij een lokaal dagblad. Tot die tijd heb ik vooral bijgeklust in de horeca.’

Ook De Quay studeert in Tilburg. Hoewel die school minder studenten trekt dan enkele jaren geleden worden er volgens hem nog steeds teveel opgeleid. Hij heeft ernstige bedenkingen bij de cijfers die de school presenteert over het arbeidsmarktperspectief en wijst ons op een tekst hierover op de website van de Fontys Hogeschool Journalistiek.

'Het is goed om te weten dat onze afgestudeerden qua baankansen niet slechter scoren dan de gemiddelde hbo’er. Dat komt mede omdat journalisten nog steeds niet alleen gewild zijn in de journalistiek, maar ook in de wereld van pr, voorlichting en politiek. Zo’n 3-6 maanden na het afstuderen hebben afgestudeerde journalisten werk (bron Elsevier juni 2014). Wel zijn er steeds minder volle/vaste banen.'

Opmerkelijk is dat ook docenten journalistiek het geluid van studenten en afgestudeerden onderschrijven. We benaderen Theo Dersjant, docent journalistiek in Tilburg. Ook hij vindt dat er iets gedaan moet worden aan het overschot aan jonge journalisten op de arbeidsmarkt en schreef samen met zijn collega’s van de opleiding een notitie gericht aan de directie. Daarin roepen zij Fontys Hogeschool Journalistiek op in gesprek te gaan met de andere opleidingen journalistiek om zo het aantal studenten dat per jaar wordt opgeleid beter af te stemmen op de arbeidsmarkt.

Via de mail laat hij weten dat hij nog steeds achter de notitie staat en ook uit wil stralen dat wat hem betreft ‘een deel van de knelpunten op de arbeidsmarkt ligt bij het forse aantal studenten dat wordt opgeleid. Ik wil in het stuk laten zien dat daar binnen de opleidingen genuanceerd naar wordt gekeken.’ Dersjant laat verder weten dat de directie van Fontys de handschoen niet heeft opgepakt. Dat betreurt hij, want zoals in de notitie is verwoord: ‘Onderwijsorganisaties zijn er immers niet om zichzelf in stand te houden. Onderwijsorganisaties dienen een maatschappelijk doel. En derhalve zijn onderwijsorganisaties ook maatschappelijk verantwoordelijk.’

OPROEP

We komen graag in contact met afgestudeerden van de opleidingen journalistiek. We zijn benieuwd naar jouw ervaringen met het vinden van werk na het afronden van je opleiding en wat je verwachtingen daarover waren voordat je met de studie begon. Mail ons op tip insturen

Lees meer over

Werk en inkomen Uitbuiting starters en stagiairs
Verkenning Research Opnames Uitzending

290 tips

ontvangen

Ervaringsdeskundigen

gezocht

Dit artikel is geschreven door:

Niels van Nimwegen

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Voor veel pas afgestudeerden liggen de banen niet voor het opscheppen en kunnen werkgevers kiezen uit een overvloed aan werkgrage sollicitanten. Wat voor gevolgen heeft dit voor afgestudeerden? En ...
Alles over dit onderzoek