Onderwijs / Eindexamens

Decaan: ‘Scholen dumpen zwakke leerlingen in het volwassenenonderwijs’

woensdag 23 maart Leestijd: 3 min.

Schermafbeelding 2016-03-24 om 09.45.30 /

Thomas Mulder

Datajournalist

woensdag 23 maart Leestijd: 3 min.

In onze uitzending over Eindexamens lieten we zien hoe middelbare scholen ‘wurgcontracten’ inzetten om zwakke leerlingen te weigeren voor het eindexamen. Na de uitzending meldt zich een tipgever bij ons. Het is een decaan die werkzaam is op een middelbare school in Rotterdam. Volgens hem is het Vavo voor middelbare scholen de ultieme manier om zwakke leerlingen te ‘dumpen’. Ze tellen dan namelijk niet meer mee in het slagingspercentage van de school, zegt de decaan. Klopt dat? We zoeken het uit.

Het Vavo staat voor voortgezet algemeen volwassenenonderwijs. In tegenstelling tot wat de naam doet vermoeden bestaat het Vavo voor een groot deel uit jongere scholieren. Er zijn vier verschillende groepen leerlingen die instromen op een vavo-opleiding.

glas-regen_graphic.jpg

Slagingspercentages

Het gaat ons om leerplichtige leerlingen (onder de 18) die naar het vavo gaan voordat ze hun middelbare school hebben afgerond. Voor deze groep leerlingen is de zogenoemde Rutte-regeling bedacht, bedoeld om de uitval van leerlingen in het voortgezet onderwijs tegen te gaan. Zo’n leerling blijft officieel ingeschreven staan op de middelbare school maar volgt daar geen les meer. Groot voordeel voor de middelbare school, zo bevestigt ook het Rotterdamse Rijnmond College dat ook de vavo-opleiding aanbiedt: Wanneer zo’n leerling zakt voor het eindexamen telt dat niet mee in het slagingspercentage van de middelbare school waar de leerling nog wel staat ingeschreven.

In de vorige uitzending van het dossier Eindexamens is te zien dat scholen bepaalde manieren hebben om hun slagingspercentage hoog te houden. Volgens de Rotterdamse decaan die zich bij ons meldt, is een leerling doorsturen naar een vavo-opleiding de ultieme manier om dit slagingspercentage hoog te houden. De school is van zijn zwakke leerling af én deze heeft geen negatief effect op het slagingspercentage, zo stelt de decaan.

Nadelen

Het lijkt dus alleen maar voordelen voor een middelbare school te hebben om zwakke leerlingen naar het vavo te sturen. Maar zo is het ook weer niet. Bij de overgang van middelbare school naar vavo telt de leerling namelijk nog wél mee in de statistieken van de oorspronkelijke middelbare school, zo laat de Onderwijsinspectie ons weten. Blijft de leerling zitten (van 4-Havo op middelbare school naar 4-Havo op het vavo), of stroom hij af naar een lager niveau (bijvoorbeeld van Havo naar VMBO) dan telt dat nog wel mee in de statistieken van de school. Zo’n leerling wordt dan geregistreerd als zittenblijver of afstromer.

Kortom: het heeft voor middelbare scholen alleen maar voordelen om een zwakke leerling door te sturen naar het vavo, mits deze gewoon over gaat naar het volgende jaar en op hetzelfde niveau blijft. Zakt deze leerling vervolgens voor zijn eindexamen dan heeft dat geen negatieve consequentie voor de middelbare school. Hoewel de leerling daar nog gewoon staat ingeschreven telt deze niet mee in het eindexamenresultaat.

Onderwijsinspectie

Bij de Onderwijsinspectie is het geen onbekend fenomeen dat scholen het vavo gebruiken om van zwakke leerlingen af te komen. In het rapport Voldoende ruimte, te weinig samenwerking uit 2010, is de Onderwijsinspectie al op de hoogte van het schuiven met leerlingen naar het Vavo. Bij de positieve en negatieve ervaringen vermeldt de Inspectie van het Onderwijs het volgende:

Een aantal scholen voor voortgezet onderwijs was zo eerlijk om te vermelden dat de regeling ook een handige mogelijkheid is om niet-gemotiveerde, lastige leerlingen naar elders te krijgen.

Onze tipgever heeft dus gelijk: in sommige gevallen heeft het voor middelbare scholen alleen maar voordelen om leerlingen door te sturen naar het Vavo. Maar gebeurt het daarom ook massaal? En vormt het slagingspercentage ook een reden voor scholen om dit te doen? We gaan verder met dit onderzoek. Ken jij scholen die het Vavo zien als de ideale manier om van zwakke en lastige leerlingen af te komen? Laat het ons weten. Mail naar tip insturen of thomas.mulder@kro-ncrv.nl.

Dit artikel is geschreven door:

Thomas Mulder Datajournalist

Het oog wil ook wat en daarom hebben we Thomas Mulder in ons team. Hij is naast journalist ook ontwerper en voorziet artikelen, online producties en video’s van graphics. Daarnaast werkt Thomas ook inhoudelijk mee aan verschillende onderzoeken en daarbij zet hij innovatieve technieken in zoals geolocating en scraping. Met zijn creativiteit en multifunctionaliteit zorgt hij voor de nodige dynamiek in de dossiers.

Lees verder
@thomassmulder

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Meer weten?

Wie een goede middelbare school zoekt heeft hem zo gevonden. Want alle schoolprestaties worden bijgehouden. Vooral het slagingspercentage speelt een grote rol. Maar wat zegt dat cijfer? Is een school waar iedereen het examen haalt ook meteen een goede school? Of proberen scholen met trucs het aantal geslaagden zo hoog mogelijk te houden?

Alles over dit onderzoek