Natuur en milieu / Asbest

De ‘asbestloempia’: de eeuwige rustplaats van asbest

vrijdag 25 mei 2018 Leestijd: 3 min.

Asbesthoudende golfplaten / De Monitor

Eva Kiemeney

Redacteur

vrijdag 25 mei 2018 Leestijd: 3 min.

Dansen op tientallen lagen asbest. Dit is misschien niet het eerste waar je aan denkt, terwijl je met een biertje op het festival Dance Valley staat. Maar niets is minder waar: onder het park Velsen ligt een afvalstortplaats. Eén van de plekken waar asbest voor eeuwig zal blijven liggen. De huidige asbestdaken die door het asbestdakenverbod verwijderd moeten worden, wachten dezelfde bestemming. Is er wel genoeg capaciteit?

Er moet 95 miljoen vierkante meter aan asbestdak voor 2024 gesaneerd worden. Met het voorgenomen asbestdakenverbod hoopt het Rijk dit versneld te realiseren. Waarom? Om zo het gezondheidsrisico van ronddwarrelende asbestvezels te elimineren. Asbestdaken kunnen namelijk door weer en wind verweren, waardoor asbestdeeltjes vrijkomen die bij inademing gevaarlijk kunnen zijn. 

Een operatie van behoorlijke omvang. Waar laten we al die miljoenen vierkante meters aan asbestdak? Ik spreek met Joost Bouman, strategisch adviseur bij afvalverwerker Afvalzorg, en al twintig jaar werkzaam bij het bedrijf waarvan het hoofdkantoor ook op een voormalige stortplaats is gebouwd.

Afvalzorg heeft momenteel drie stortplaatsen, waar naast andere reststromen ongeveer tien tot vijftien procent aan asbest geleverd wordt. Dit zijn niet alleen asbestplaten, maar ook bijvoorbeeld buizen of andere toepassingen waar asbest in verwerkt is. ‘We merken een stijging in de hoeveelheden aangeleverd asbesthoudend afval. In 2016 was dit nog 40.000 ton, terwijl dit in 2017 55.000 ton was.’ Volgens Bouman kan het aangekondigde asbestdakenverbod hier een oorzaak van zijn.  

lees ook: ‘Er ligt teveel asbestdak in Nederland en we hebben te weinig mensen om dit weg te halen’ woensdag 16 mei

Tientallen regels 

Sinds asbest vanaf 1993 verboden werd gesteld, wordt het gestort. Dat houdt in dat asbestresten op een gecontroleerde manier beheerd worden in een veilige omgeving. Verwerking of recycling van asbest behoort niet tot de mogelijkheden. Althans, tot nu toe. Onderzoeken naar alternatieven voor storten, zoals thermisch of chemisch verwarmen, hebben tot op heden nog niet tot rendabele oplossingen geleid. 

Wanneer ik Bouman vraag wat de regels rondom het storten van asbest zijn, klinkt een stilte gevolgd door gegniffel. ‘Er is een enorm stortbesluit opgesteld met tientallen regels waar we ons aan moeten houden. Wil je die allemaal weten? Asbest storten is niet iets wat je zomaar doet of mee kan starten. Het blijft immers een gevaarlijke stof, waarvoor eeuwigdurende nazorg geleverd moet worden.’ Wanneer Afvalzorg namelijk een stortplaats sluit, is de provincie verantwoordelijk voor beheer en nazorg daarvan.

Big bags 

Simpel gezegd moeten alle asbestresten dubbel verpakt worden in folie, waarna die bij Afvalzorg aangeleverd worden in afgesloten plastic zakken, ook wel big bags of container depot bags genoemd. ‘Voordat een vrachtwagen haar vracht mag kiepen, wordt met behulp van een camera gecontroleerd of alle zakken goed afgesloten zijn. De zakken worden niet opengemaakt en moeten zo snel, maar zorgvuldig mogelijk gestort worden, om de kans op verspreiding van asbestvezels te voorkomen,’ aldus Bouman.

Om een voorstelling te kunnen maken hoe zo’n stortplaats eruit ziet, adviseert Bouman mij op Google Maps de stortplaats Nauerna op te zoeken. Het gebied aan het Noordzeekanaal is een enorm terrein dat verdeeld is in verschillende delen, zogeheten compartimenten. Elk compartiment bevat een andere reststroom waar niks anders meer mee gedaan kan worden, wat bijvoorbeeld ook het geval is bij asbest. Laag op laag worden de zakken asbest vanuit de vrachtwagen gekiept op de plaats van bestemming, waarop direct een laag aarde wordt gelegd. 

lees ook: Saneringskosten asbest rijzen de pan uit: ‘Niet één maar twee ribben uit mijn lijf' zaterdag 14 april

‘Asbestloempia’  

Ligt die asbest er nu wel veilig? Volgens Bouman wel. ‘De asbestresten liggen ten eerste dubbel verpakt onder een laag grond. Daarnaast wordt de hele stortplaats uiteindelijk als een soort loempia nog een keer ingepakt, want met een folie wordt zowel de onder - als bovenkant afgedicht. Ook weten we precies hoeveel asbest er gestort is en houden we dit nauwlettend in de gaten met een systeem. Het grondwater wordt ook jaarlijks getest, om te kijken of er sprake is van verontreiniging.’  

Genoeg veiligheidsmaatregelen zou je zeggen, maar toch is het voor de meeste mensen misschien niet het fijnste idee om bovenop zo’n ‘asbestloempia’ te verblijven. Bouman snapt dat, maar volgens hem is er niet zoveel aan de hand. ‘Asbest kan een hele gevaarlijke stof zijn als je het inademt, maar zolang je het goed inpakt, bewaart op een veilige plek en in de gaten houdt, is het niet schadelijk.’ 

Stortcapaciteit

Met nog ongeveer 95 miljoen vierkante meter aan asbestdak in het verschiet, rijst de vraag of Nederland hier wel genoeg capaciteit voor heeft. Met ingewikkelde berekeningen geeft Bouman het verlossende woord. ‘Als alle platen luchtig gestapeld worden in depot bags en die op een hoop worden gelegd, dan heb je ongeveer 2,4 miljoen kubieke meter nodig. De totale capaciteit in Nederland die nog beschikbaar is voor het storten van reststromen, bedraagt 42 miljoen kubieke meter. Er is dus genoeg plek om alle asbestdaken te storten, dus daar hoeven we ons geen zorgen over te maken.’  

Heb je onze uitzending over asbest gemist? Bekijk hem hier terug!

Verkenning Research Opnames Uitzending

Asbest

Uitzending

De uitzending over het asbestdakenverbod dinsdag 22 mei om 21:25 uur op NPO2.

Deel jouw ervaring 21 andere artikelen in onderzoek

181 tips

ontvangen

20

6

Dit artikel is geschreven door:

Eva Kiemeney

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Elk jaar overlijden ongeveer duizend mensen aan de gevolgen van asbest. De minuscule vezeltjes die het mineraal een ideaal bouwmateriaal maakt, veroorzaken ook zeer moeilijk te behandelen vormen va...
Alles over dit onderzoek