De 4 overwegingen van de politie bij gebruik van beelden als bewijs

vrijdag 01 september 2017 Leestijd: 3 min.

Een in scene gezette overval. Bron: ANP /

Jerry Vermanen

Datajournalist

jerry.vermanen@kro-ncrv.nl

vrijdag 01 september 2017 Leestijd: 3 min.

Onze eerdere artikelen rondom de Harderwijkse Darren (die onterecht van poging tot doodslag werd verdacht op basis van camerabeelden) roepen een aantal vragen op over cameratoezicht. Hoe herkent een rechercheur jou in beeld? En als ze je herkennen, hoe stevig is die bewijslast dan?

Wij leggen de politie en het Openbaar Ministerie (OM) een aantal vragen voor. We kregen de volgende 4 overwegingen terug, en vroegen aan de ouders van Darren hoe zij hier tegenaan kijken.

Hoe snel worden beelden opgevraagd als er een misdrijf plaatsvindt?

Het antwoord op deze vraag is eenvoudig: zo snel mogelijk. 'Camerabeelden worden doorgaans snel overschreven met nieuwe beelden', legt een woordvoerder van het OM uit. 'Zo wordt eventueel bewijs van een misdrijf veiliggesteld.'

Het OM heeft echter geen cijfers hoe vaak camerabeelden door de politie worden gevorderd. Deze cijfers worden niet zo specifiek bijgehouden.

Petra Leisk, de moeder van Darren, bevestigt dat in haar geval de beelden snel zijn opgevraagd. 'Toen bij ons de huiszoeking plaatsvond, kregen we de eerste foto te zien van de vermoedelijke dader en een meisje. De foto’s zijn dus inderdaad snel verkregen, en ik neem aan via de juiste weg via de Officier van Justitie.'

Hoe verloopt de procedure zodra beelden worden opgevraagd?

Zodra een agent camerabeelden wil opvragen voor zijn onderzoek, moet hij een beroep doen op de Officier van Justitie (OvJ). De OvJ maakt vervolgens een afweging: in ernstige gevallen kan hij zelfstandig de beelden vorderen op basis van het Wetboek van Strafvordering 126nd, bij minder ernstige feiten heeft hij een machtiging nodig van de rechter-commissaris.

Een uitzondering hierbij geldt voor bodycams van de politie. Die beelden zijn immers al opgenomen en in het bezit van de politie.

Hoe herken je de juiste persoon op beeld?

De beeldkwaliteit is een van de belangrijkste factoren bij de herkenbaarheid van verdachten. En die kwaliteit kan fors verschillen. 'De politie kan gebruik maken van technische hulpmiddelen om de scherpte van het beeldmateriaal te vergroten', legt de OM-woordvoerder uit.

Als de kwaliteit van camerabeelden minder goed blijkt te zijn, dan zijn er alsnog mogelijkheden om iemand te herkennen. 'Dat kan bijvoorbeeld aan de hand van bijzondere lichaamskenmerken, zoals tatoeages of een lichamelijk gebrek.'

Op het punt van herkenbaarheid heeft Petra wel een paar opmerkingen. 'De scherpte van de foto’s laat te wensen over. Ze zijn natuurlijk 's nachts gemaakt en op een afstandje.' Dat heeft grote gevolgen voor de herkenbaarheid van personen op de beelden. De politie beweerde vlak na de steekpartij dat ze met 98% zekerheid konden zeggen dat Darren op de camerabeelden stond. Dat bleek dus niet te kloppen.

'Waar die uitspraak van de 98% zekerheid vandaan komt, is voor mij nog steeds een raadsel. Zeker als ze Darrens verklaring meteen gecheckt hadden, dan had alles meteen 100% duidelijk moeten zijn. Namelijk dat hij het niet gedaan kon hebben.'

Hoe sterk is de bewijslast van camerabeelden?

De bewijskracht van beeldmateriaal is vervolgens afhankelijk van 2 zaken: wat is er vastgelegd, en wat is de kwaliteit van het beeld?

'Haarscherp en overtuigend beeldmateriaal kan sterk bewijs zijn dat weinig steunbewijs nodig heeft', zegt de woordvoerder. Maar dat is natuurlijk lang niet altijd het geval. ‘Beelden kunnen ook dienen ter ondersteuning van ander bewijsmateriaal.' Beelden van slechte kwaliteit kunnen dus ook als bewijsmateriaal worden gebruikt, maar dan is er overtuigender aanvullend bewijs nodig.

'Uiteindelijk zal op basis van alle onderzoeksresultaten beoordeeld worden of de verschillende bewijsmiddelen, zoals camerabeelden en bijvoorbeeld een herkenning aan de hand daarvan, voldoende sterk en overtuigend zijn voor het bewijs dat de verdachte een strafbaar feit heeft gepleegd', concludeert de woordvoerder.

Ook over de bewijslast heeft Petra nog iets te melden. 'Op de foto’s staat niet dat het slachtoffer wordt gestoken. Ze kunnen dus - volgens mij - alleen als extra bewijsmateriaal worden gebruikt. Je kunt hier alleen mee bewijzen dat iemand wel in de buurt van het misdrijf was, maar het is geen sluitend bewijs.'

Uiteindelijk werd de echte dader op basis van de camerabeelden gepakt. 'Ik juich het gebruik van camerabeelden ook zeker toe. Als mijn zoon was aangevallen, dan zou ik willen dat elk bewijs gebruikt wordt. Maar we moeten ons realiseren dat het zich ook tegen je kan keren,' concludeert Petra.

Ben je ook in de problemen gekomen door cameratoezicht? Of heb je wel eens meegemaakt dat camerabeelden verkeerd werden geïnterpreteerd? Mail jouw tip naar tip insturen.

Lees meer over

Veiligheid en handhaving Cameratoezicht
Verkenning Research Opnames Uitzending

40 tips

ontvangen

Ervaringsdeskundigen

gezocht

Dit artikel is geschreven door:

Jerry Vermanen

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Het is de normaalste zaak van de wereld dat je door camera’s in beeld wordt gebracht. Maar levert dat alleen maar successen op, of kun je ook onterecht in de problemen komen door camerabeelde...
Alles over dit onderzoek