Gezondheid en zorg / Cosmetische producten

Dat cosmeticafabrikanten dromen verkopen, vindt deze hoogleraar niet zo erg: ‘Als de producten maar veilig zijn’

maandag 04 februari 2019 Leestijd: 3 min.

Vrouw maakt zich op / ANP

Karen Geurtsen

Redacteur

maandag 04 februari 2019 Leestijd: 3 min.

Ons onderzoek naar cosmetische producten roept vragen op over wat fabrikanten wel en niet mogen. We krijgen tips dat er valse beloftes zouden worden gedaan op cosmetica en er ingrediënten in zouden zitten die niet op de verpakking vermeld staan, terwijl dat volgens Europese regels wel moet. We vragen ons af wat de regels zijn. Belgisch hoogleraar toxicologie en cosmetica Vera Rogiers, van de Vrije Universiteit Brussel, legt het uit.

Stel dat ik een tandpasta, deodorant of crème op de markt wil brengen: wat moet ik dan doen?
‘Als je in Europa een cosmetisch product wilt verkopen, moet je aan strenge regels voldoen. Als je ingrediënten zoals kleurstoffen, conserveermiddelen, UV-filters en haarverven wil gebruiken, dan moeten die door een wetenschappelijk comité onderzocht en goedgekeurd zijn. Je moet daarnaast binnen de EU een Verantwoordelijk Persoon (een formeel aanspreekpunt, red.) hebben voor elk product dat op de markt komt, zodat er altijd iemand bij de kraag gevat kan worden als er iets mis is met je product. Er moet een productdossier zijn waarvoor een veiligheidscheck is gedaan door een toxicoloog of een chemicus. En als je een werking claimt, moet je dat kunnen onderbouwen. Tot slot moet je je product notificeren in een Europese database. Doe je dit niet, dan ben je illegaal bezig.’

Dat klinkt waterdicht.
‘Van alle werelddelen heeft Europa de strengste regels op het gebied van cosmetica.'

Hoe kan het dan dat wij tips krijgen dat er valse beloftes op producten staan?
‘Theorie en praktijk zijn niet altijd hetzelfde. Er is een studie gedaan in Europa waaraan 21 lidstaten meededen. Daarvoor zijn 40.000 claims op cosmeticaproducten onderzocht. Tien procent voldeed niet aan de regels. Het ging om het ontbreken van bewijs voor beloftes, het claimen van medische effecten of teksten als ‘free from …’ of ‘hypo-allergeen’ die niet bleken te kloppen. Maar ook het absent of juist aanwezig zijn van ingrediënten, klopte niet. Vooral in onlineteksten en in brochures bij producten kwam dit voor.‘   

lees ook: Valse beloftes bij crèmes en shampoos: ‘Er kunnen verboden, giftige stoffen in producten zitten’ vrijdag 14 december
Moeten we ons hier zorgen over maken?
‘Fabrikanten moeten de regels volgen en de meeste grote bedrijven doen dat ook wel. Er zijn ook weinig problemen met cosmetica in de praktijk. Onze huid heeft een zeer goede barrièrelaag. Dat is ook de reden waarom zaken als anti-verouderingsproducten beperkt werken en vooral de huid hydrateren, niet jonger maken. Attributen zoals die rollers met puntjes om gaatjes te maken in je huid, speciaal om producten wél door te laten, dat vind ik wel zorgelijk. Als fabrikanten ook wat dromen verkopen, daar heb ik niks op tegen, als de producten maar veilig zijn.’

En is het altijd veilig?
‘De Verantwoordelijk Persoon, meestal de fabrikant, moet hiervoor zorgen. Per lidstaat dient een toezichthouder regelmatig inspecties uit te voeren naar de veiligheid van producten en hoe ze gemaakt worden, maar dat gebeurt voor een deel op papier. Dikwijls is het nodige personeel niet aanwezig om potjes open te maken en te analyseren. Het is een zelfregulerend systeem, dat vrij goed werkt als we het hebben over legale producten. Mijn advies is om geen cosmetische producten bij het benzinestation of op de markt te kopen, maar bij een gerenommeerde drogisterij. Een student van mij heeft hier in Brussel onderzoek gedaan naar huidbleekmiddelen die onder de toonbank verkocht werden in kleine winkeltjes. Daarvan was 85% illegaal. Dat zal in Nederland niet anders zijn. Men zet ergens een plantje op een verpakking, zet er “100% natuurlijk” bij en dan verkoopt het als zoete broodjes. Is dat dan veilig? Illegale producten meestal niet natuurlijk.’

Hoe zit het met de toenemende internetverkoop van cosmetica?
‘Dat is niet altijd veilig. Er zijn continu frauduleuze firma’s vanuit China en India die producten op de markt brengen zonder een verantwoordelijke in Europa. Toezichthouders kunnen daar ook bijna geen controle op uitoefenen.’

En op producten in de winkel wel?
‘Elk cosmetisch bedrijf zou eigenlijk regelmatig gecontroleerd moeten worden. Maar omdat er met cosmetica relatief weinig problemen zijn, behalve wat lokale irritatie of sensibilisatie en nationale toezichthouders over het algemeen onderbezet zijn, gebeurt dat niet. Als een probleem groot is, dan krijgt een toezichthouder wel meldingen en dan kunnen er zowel nationale als Europese maatregelen genomen worden. Dan hebben we het over zogeheten Seriously Undesirable Effects, zoals handicaps of ziekenhuisopnames. Over claims maken toezichthouders zich helemaal niet zo druk, dat moeten consumenten zelf checken. Toezichthouders geven voorrang aan veiligheid.’

Wil je op de hoogte blijven van ons onderzoek? Schrijf je hier in en dan sturen we je elke paar weken een nieuwsbrief.

Gezondheid en zorg / Cosmetische producten

Oproep

Heb jij weleens een product gekocht waar beloftes op stonden die niet uitkwamen? Laat het ons weten!
Deel jouw ervaring

Karen Geurtsen

Redacteur

Deel jouw ervaring

Dit artikel is geschreven door:

Karen Geurtsen Redacteur

Als vragen stellen je hobby is, dan is er geen betere baan dan onderzoeksjournalist. Daar kwam Karen Geurtsen achter toen ze na haar studies Europees Beleid (MA) en Journalistiek & Nieuwe Media (MA) stage liep bij weekblad HP/De Tijd. Voor de vraag hoe de PVV werkelijk in elkaar stak, ging zij undercover. Dat resulteerde in een hoop discussie, een boek en een nominatie voor de Mercurs (2010). Na een korte uitstap naar het bedrijfsleven zit ze sinds 2016 zit bij de KRO-NCRV. Karen: 'Het mooie aan De Monitor is dat je het publiek helemaal mee kunt nemen in je eigen zoektocht.’

Lees verder
@karen_geurtsen

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Meer weten?

Persoonlijke verzorging vinden we belangrijk. En als het even kan, willen we er graag mooier, slanker en jonger uitzien dan we zijn. Daar spelen fabrikanten van cosmetische producten handig op in. ...
Alles over dit onderzoek