Condooms, speelgoed en plastic: ‘De Westerschelde lijkt wel het afvoerputje van Nederland’

dinsdag 07 mei 2019 Leestijd: 3 min.

Fleur krijgt het plastic bij de Westerschelde niet opgeruimd / De Monitor (Fleur van der Laan)

Karen Geurtsen

Redacteur

karen.geurtsen@kro-ncrv.nl

dinsdag 07 mei 2019 Leestijd: 3 min.

Tipgever Fleur van der Laan houdt van de zee en de rivieren, en woont daarom sinds anderhalf jaar bij de dijk bij Borssele. Een fantastisch mooie plek. Maar het plastic dat er rondzwerft, krijgt ze maar niet opgeruimd. En ze komt erachter dat geen enkele instantie er verantwoordelijk voor is. ‘In de winterperiode kan ik wel twaalf vuilniszakken per keer meenemen.’

Al 16 jaar kijkt Fleur van der Laan vogels. Ze wandelt graag over het strand en achter de duinen. Meeuwen en scholeksters ziet ze er genoeg. Maar andere, zeldzame vogels, ho maar. Misschien een paar lepelaars, wulpen en kluten, maar dat is het wel. Zou het te maken hebben met al het vuil dat hier rondzwerft? Fleur vraagt het zich af: ‘Het vuil spoelt helemaal tot aan de dijk. Daar blijft het achter. En het worden hele kleine stukjes. Daar broeden dan de vogels op, en er lopen hazen en andere dieren.’

We bellen Fleur nadat we met haar in contact zijn gekomen voor ons onderzoek naar Kernenergie. Na jaren zeevarend te zijn geweest, werkt ze namelijk, sinds haar dochter leerplichtig is, bij de Borsselse kerncentrale als operator. Iets minder avontuurlijk misschien, maar een goede plek voor ‘stuurlui’ die aan wal komen. Fleur: ‘Ik denk dat tweederde van mijn collega’s ex-zeevarend is.’ Naast haar baan ruimt ze al ruim een jaar plastic op. En dat is waar we haar over willen spreken.

‘De Westerschelde lijkt wel het afvoerputje van Nederland’
Haar grootste ergernis is de hoeveelheid rotzooi die rondzwerft in de natuur rondom haar huis. ‘Eerder woonde ik bij de Lek. Hier is het zoveel erger met zwerfvuil. De Westerschelde lijkt wel het afvoerputje van Nederland.’ Ze besloot het te gaan opruimen en nam bij elke wandeling met haar hond een zak mee om vuil in te doen. ‘Na een jaar dacht ik: ik krijg het niet opgeruimd. Dat lukt gewoon niet alleen. Toen ben ik instanties gaan aanschrijven of zij konden helpen.’

Eerst legde ze contact met de gemeente. De jutbakken (verzamelbakken voor aangespoeld afval, red.) die er stonden waren namelijk vol: ‘De gemeente leegde op mijn verzoek de bakken, maar verder gebeurde er niks.’ Vervolgens belde ze Rijkswaterstaat, maar die zou direct gezegd hebben: het gebied is niet van ons. Het gaat Fleur namelijk niet om het strand zelf; dat laat Rijkswaterstaat wel maandelijks schoonmaken. Het gaat haar om het gebied áchter de duinen, bij de meertjes en rondom de koelwaterinlaat van de kerncentrale.

Rijkswaterstaat verwijst haar door naar het waterschap. Die geeft aan dat het niet tot haar kerntaken behoort om andermans vuil op te ruimen en verwijst door naar drie vrijwilligersorganisaties. Maar dat zijn maar een paar vrijwilligers en het is geen structurele oplossing, meent Fleur. Ondertussen blijkt dat het gebied toch wél onder Rijkswaterstaat valt, maar dat die het niet onderhoudt.

‘Haaientanden, scheepstrossen, condooms… Maar nummer 1 is plastic’
Toen kwam Fleur met haar verhaal in de Provinciale Zeeuwse Courant. Dat hielp. 9 maart organiseerde ze samen met 36 vrijwilligers en de gemeente een opruimactie. Fleur: ‘Een mooi initiatief. Maar tweejaarlijks en niet voldoende. Eigenlijk moet het gebied waar al het oude versnipperde vuil ligt, afgegraven worden en er moet een net gespannen worden, zodat nieuw vuil op het strand blijft en niet doorspoelt.’ Want nieuw vuil en plastic blijven komen: ‘Omdat ik in de scheepvaart heb gewerkt, weet ik hoeveel er overboord gaat.’ Vanalles heeft Fleur al gevonden tijdens haar wandelingen met de hond: ‘Sieraden, haaientanden, scheepstrossen, condooms, kinderspeelgoed. Maar nummer 1 is toch wel: plastic verpakkingsmateriaal.’
Het zwerfafval dat Fleur dagelijks opruimt
Na de opruimactie van 9 maart was de gemeente overtuigd dat er toch wel heel veel vuil ligt in Fleurs wandelgebied. Er zou een plan komen en daar is nu het wachten op. ‘Maar het zou niet zo afhankelijk moeten zijn van vrijwilligers of vuil wel of niet wordt opgeruimd. De omvang van dit probleem is groot en niemand voelt zich verantwoordelijk. Eigenlijk zou er iets in de wet moeten veranderen.’

Wil je op de hoogte blijven van ons onderzoek? Schrijf je dan hier in voor onze nieuwsbrief. Dan sturen we je elke twee weken de nieuwste artikelen.

Lees meer over

Natuur en milieu De Plasticplaag
Verkenning Research Opnames Uitzending

De Plasticplaag

Uitzending

Duizenden zakken gerecyclede plastic snippers liggen te wachten in de polder. Waarom willen fabrikanten ze niet hebben? En doet de staatssecretaris eraan? Zij wil toch naar economie waarin alle plastics opnieuw gebruikt worden? Kijk maandag 8 juni naar onze uitzending!

Deel jouw ervaring 70 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op maandag 08 juni 2020 om 22:20  NPO2

401 tips

ontvangen

Natuur en milieu / De Plasticplaag

Oproep

Wij gaan verder met het onderzoek naar vuil in onze wateren. Herken jij Fleurs verhaal? Kom jij ook plastic tegen in het water in jouw omgeving? En wie ruimt dat op? Laat het ons weten!
Deel jouw ervaring

Anna Gimbrère

Presentator

Deel jouw ervaring

Dit artikel is geschreven door:

Karen Geurtsen Redacteur

Als vragen stellen je hobby is, dan is er geen betere baan dan onderzoeksjournalist. Daar kwam Karen Geurtsen achter toen ze na haar studies Europees Beleid en Journalistiek & Nieuwe Media stage liep bij weekblad HP/De Tijd. Voor de vraag hoe de PVV werkelijk in elkaar stak, ging zij undercover. Dat resulteerde in een hoop discussie, een boek en een nominatie voor de Mercurs (2010). Na een korte uitstap naar het bedrijfsleven zit ze sinds 2016 zit bij de KRO-NCRV. Karen: 'Het mooie aan De Monitor is dat je het publiek helemaal mee kunt nemen in je eigen zoektocht.’

Lees verder
@karen_geurtsen

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Plastics zijn in één woord fantastisch. We gebruiken ze voor onmisbare producten als brillen, babyflessen en injectienaalden. Ook gebruiken we ze voor ons luxe leven...
Alles over dit onderzoek