Gezondheid en zorg / Cannabis

Reportage Is cannabisgebruik op school op zijn retour?

Cannabis op school: Een vijfde Amsterdamse vierdeklassers heeft al geblowd

maandag 11 november 2019 Leestijd: 3 min.

Twee Rotterdamse schoolkinderen lopen maandag langs een coffeeshop. / ANP PHOTO ROBIN UTRECHT

Bastiaan Hetebrij

Verslaggever

maandag 11 november 2019 Leestijd: 3 min.

Voordat ze zelf überhaupt een coffeeshop in mogen heeft 20 procent van de Amsterdamse vierdeklassers (15-16 jarigen) al geblowd. Dat staat in de Gezondheidsmonitor 2018, een nieuw onderzoek van de GGD Amsterdam. Wethouder Zorg Simone Kukenheim gaat inzetten op voorlichting en begeleiding. Is dat voldoende?

Een 16-jarige mag in theorie blowen, maar hij mag het niet kopen, niet bij zich dragen en niet de coffeeshop in. Veel gemeentes staan bovendien openbaar blowen niet toe en dus kán een 16-jarige het vrijwel onmogelijk doen. Officieel. In Amsterdam blijkt één op de vijf vierdeklassers (15-16 jarigen) het wel gedaan te hebben. Landelijk zijn er cijfers over een iets andere categorie. In 2017 gebruikte één op de tien scholieren van het voortgezet onderwijs (12-16 jaar) ooit cannabis. Het gebruik daalde tussen 2003 en 2015, daarna was het stabiel. Niet meteen reden voor grote paniek dus, en de meesten kunnen ertegen. Maar er zijn ook risico’s.

lees ook: Moeder: ‘Ze zag geesten rond de auto en had het gevoel dat ze doodging’ donderdag 07 november

Scholen zijn in ieder geval nooit blij met een coffeeshop in de buurt. Zo verzette het Luzac College in Amersfoort zich tegen de komst van een coffeeshop. Die gemeente weert zo’n onderneming als die binnen 250 meter loopafstand van een middelbare school staat. En dat was hier nét het geval. De ondernemer plaatste vervolgens een meter hoog hekje, waardoor je vanaf de school vijf meter langer loopt. En dat leverde alsnog een vergunning op.

Schorsen vanwege cannabisgebruik

Deze landmeterpolitiek bevalt rector Pauline Heistein van het Luzac College allerminst. Zij vindt het geen fijn idee dat leerlingen de wiet zo dichtbij voorhanden hebben. ‘Cannabis is slecht voor de concentratie en het geheugen van pubers. Ik vind leerlingen tot 25 te jong om met die cannabis in aanraking te komen.’ De school is dan ook streng voor een leerling die cannabis gebruikt. ‘Als je drugs bezit, verhandelt of gebruikt vanaf 2 uur voor schooltijd tot 2 uur daarna, word je geschorst. Dat is overigens nog nooit gebeurd.’

Ooit bedachten politici een landelijke regel dat coffeeshops niet in de buurt van scholen mochten staan. De minimale afstand zou 350 meter zijn, van voordeur tot hoofdingang over de openbare weg. Dat bleek nogal ingewikkeld uitvoerbaar en nu mag elke gemeente het zelf bepalen. In het laatste onderzoek dat wij vinden, eisen 86 van de 102 gemeenten met een coffeeshop inderdaad een minimale afstand. De meesten (51) hanteren 250 meter of minder. Anderen (29) eisen een afstand van meer dan 250 meter, meestal 300 of 350 meter.

lees ook: Cannabis: groter risico op psychose of het ultieme medicijn? maandag 04 november

Gaan scholieren echt minder blowen als de coffeeshop in de buurt van de school sluit? Niet volgens bureau Intraval, zo meldde dagblad Trouw al enkele jaren geleden. Ze rijden een blokje verder en klaar is Kees. ‘Ik ken geen enkel ander onderzoek dat wel een effect laat zien,’ stelde onderzoeker Bieleman.

Bestuurder Joost Kentson van de Meerwegenscholengroep in Amersfoort relativeert de discussie over de 250 meter. Hij steunt het afstandsminimum, maar die 5 meter is niet doorslaggevend. Veel belangrijker is het gesprek met leerlingen met een probleem. De omvang van die groep komt en gaat in golven. De jeugd let op de ander. ‘Meedoen is een belangrijk fenomeen.’ Soms is dat meer, soms is het minder.

Druppels op gloeiende plaat

Kentson snapt dat dit soort maatregelen druppels op de gloeiende plaat zijn, maar hij wil het jongeren zo moeilijk mogelijk maken. Hij heeft ook geprobeerd een coffeeshop op de fietsroute van scholieren tegen te houden. Ook niet gelukt. De vraag blijft hoe ver de pedagogische arm van de school reikt. Zijn school benadrukt tegen leerlingen dat cannabis geen alledaags product is. Verbieden van die drug brengt die discussie niet op gang. Tegelijkertijd zegt Kentson: ‘We zijn met elkaar niet altijd even goed om de rafelranden van dit soort fenomenen te zien, en die zijn er wel.’

De VO-Raad, de vereniging van scholen in het middelbaar onderwijs, zegt dat voor drugsgebruik op scholen het afstandscriterium weinig relevant is. 'Jongeren onder de 18 jaar hebben geen toegang tot een coffeeshop en coffeeshops handhaven deze maatregel streng.' Het drugsgebruik gaat vooral via dealers en díe komen overal. Toch zijn ze voor: 'Voor de preventie en ontmoediging van gebruik van drugs is het afstandscriterium wel relevant, vanuit het principe ‘zien gebruiken, doet gebruiken’.' De Raad hoort van scholen weinig klachten over het afstandscriterium.

Wil je op de hoogte blijven van ons onderzoek, abonneer je hier op onze nieuwsbrief.

 

 

Verkenning Research Opnames Uitzending

Cannabis

Opnames

Deel jouw ervaring 24 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op zondag 27 oktober 22:40u, NPO2

57 tips

ontvangen

Gezondheid en zorg / Cannabis

Oproep: Hoe gaan scholen om met cannabis?

Werk je op een school, wil je ons dan vertellen hoe jouw school omgaat met cannabis en/of coffeeshops?
Deel jouw ervaring

Bastiaan Hetebrij

Verslaggever

Deel jouw ervaring

Dit artikel is geschreven door:

Bastiaan Hetebrij Verslaggever

Bastiaan Hetebrij is politicoloog en studeerde in Amsterdam en New York. Hij liep stage bij de Duitse zender Phoenix in Berlijn en werkte als verslaggever bij AT5 en de politieke redactie van RTL-Nieuws. Hij probeert te werken volgens het journalistieke adagium: eerst de feiten, dan het werk, dan de mening en dat doet hij als verslaggever, regisseur en online. Zijn interessegebied is breed. Hij zoekt graag naar belangentegenstellingen, dieperliggende oorzaken en de al dan niet oprechte drijfveren van betrokkenen.

Lees verder
@bhetebrij

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Dit kabinet is van plan om een experiment te doen met een gesloten teelt en toevoer van cannabis aan coffeeshops. Tien gemeentes doen mee en zullen volledig legaal geteelde wiet gaan verkopen.
Alles over dit onderzoek