Gezondheid en zorg / Verwarde mensen

Burgemeester Loohuis: ‘Ik zou willen dat ik de bevoegdheid had om eerder in te grijpen’

zondag 18 september 2016 Leestijd: 3 min.

Schermafbeelding 2016-09-18 om 10.00.46 /

Anne de Blok

Verslaggever

zondag 18 september 2016 Leestijd: 3 min.

Op donderdagavond 23 juni jongstleden wordt burgemeester Karel Loohuis gebeld met de mededeling dat een verwarde man in Noordscheschut zich heeft verschanst op zijn zolderkamer en dat er een dreiging bestaat dat hij zijn woning gaat opblazen. Hoewel Loohuis niet wordt verteld wie deze verwarde man is, weet hij vrijwel meteen om wie het gaat: Robert Schuttevaar. Meerdere brieven heeft hij al uit de buurt gekregen van mensen die zich zorgen maken over hem. Loohuis: ‘Ik zou willen dat ik de bevoegdheid had om eerder in te grijpen.’ We interviewen de burgemeester voor de tweede aflevering van ons dossier ‘verwarde mensen’.

Het verhaal begint als Robert drie jaar geleden stopt met het nemen van zijn medicatie. Robert is gediagnosticeerd met paranoïde schizofrenie en slikt daarom antipsychotica. Als hij stopt met het slikken van zijn medicatie, zakt Robert steeds verder weg in een zelfgebouwde wereld van wanen en samenzweringstheorieën en wordt hij steeds lastiger te bereiken. De familie waarschuwt alle instanties, maar Robert weigert alle hulp. De deur houdt hij gesloten voor iedereen die bij hem aanklopt. En over de twaalf honden die hij in zijn achtertuin houdt voor de fok, begint ook de buurt te klagen.

lees ook: 'Ik noem dit gelegaliseerde en geïnstitutionaliseerde desinteresse' donderdag 15 september

Burgemeester Loohuis ontvangt begin dit jaar daarom een brief van de buurtbewoners. Loohuis: ‘Het was een lange brief met alles wat zij al meegemaakt hadden met Robert en dat ze zich zorgen maakten over hem.’ In het wekelijkse overleg 'openbare orde en veiligheid' kaart Loohuis de brief aan. ‘Daarin wordt besproken wat we weten we van deze meneer, wat er inmiddels is gebeurd om hem toch in zorg te krijgen en wat we nog kunnen doen om dit te organiseren.’

‘Het was een lange brief met alles wat zij al meegemaakt hadden met Robert en dat ze zich zorgen maakten over hem'

De uitkomst van het gesprek is dat ze gaan onderzoeken of ze Robert gedwongen kunnen laten opnemen. Daarvoor moet Robert alleen een direct gevaar zijn voor zichzelf of de omgeving. En hoewel er een sterk vermoeden bestaat dat dat het geval zou gaan zijn, is hij dat op dat moment nog niet. En dus lijken ze niets anders te kunnen doen dan de situatie in de gaten te blijven houden en wachten tot de situatie dusdanig escaleert waardoor ze Robert alsnog gedwongen kunnen gaan opnemen. Frustrerend, vindt burgemeester Loohuis.

En dan vindt er een incident plaats. Begin maart van dit jaar slaat Robert in een ruzie de buurman. Nu Robert ‘aantoonbaar’ een gevaar voor zichzelf en/of de omgeving is, kan er een ‘inbewaringstelling’ (IBS) worden aangevraagd. Men kan iemand dan langer ter observatie vasthouden totdat een rechter besluit dat de patiënt in kwestie gedwongen behandeld moet worden. Vier weken later besluit de rechter echter dat gedwongen opname niet nodig is en Robert weer naar huis kan. Tot verbazing van iedereen. Loohuis: ‘Ik had dit nooit verwacht. Ik ken het dossier natuurlijk niet van A tot Z, maar met wat ik wist en wat ik zag, was ik er bijna voor honderd procent van overtuigd dat Robert gedwongen opgenomen zou worden.’

‘Met wat ik wist en wat ik zag, was ik er bijna voor honderd procent van overtuigd dat Robert gedwongen zou worden opgenomen’

Robert komt dus weer naar huis en omdat de burgemeester zich zorgen maakt, besluit hij om de buurt daarover in te lichten via een brief. Loohuis: ‘Ik heb toen de betrokken buurtbewoners laten weten dat de rechtelijke macht een uitspraak heeft gedaan en dat we die moeten honoreren en dat we dus niet zoveel middelen hebben om tegen Robert op te treden. Behalve dat we opnieuw een gedwongen opname kunnen aanvragen in de hoop dat de rechter dan anders beslist.’

Maar om dat te realiseren, gaan er weer een aantal weken overheen. Ondertussen zakt Robert steeds verder weg in een psychose. Het is donderdag 23 juni als een psychiater en een rechter, begeleid door twee vrouwelijke agenten, voor de tweede keer een bezoek aan Roberts huis brengen om te beoordelen of hij inderdaad in aanmerking zou komen voor een gedwongen opname. Die uitspraak komt alleen te laat. Bij het verlaten van het huis barricadeert Robert de deur, steekt de boel in brand en komt een paar uur later om het leven.

Loohuis kijkt met een gemengd gevoel terug op deze situatie. ‘We zagen en hoorde dat het mis dreigde te gaan. Ik zou dan willen dat ik de bevoegdheid had om eerder in te kunnen grijpen. In dit soort situaties denk ik vaak dat we eigenlijk niet zouden moeten wachten totdat iemand een gevaar voor zichzelf of de omgeving wordt, maar dat de ellende en overlast die iemand door zijn ziektebeeld veroorzaakt ook al een reden moet zijn om iemand van straat af te halen en ter observatie op te laten nemen. Want het meest trieste van deze situatie, los van het feit dat er iemand is omgekomen, is dat juist op het moment dat de rechtelijke macht op het punt stond om meneer wél met dwang op te nemen, het eigenlijk te laat blijkt te zijn.’

Vanavond in onze tweede uitzending over ‘verwarde mensen’: wat het gevolg is als de regie ontbreekt en je als familie machteloos moet toekijken. Om 22:35 uur op NPO2. Voor tips schrijf je naar demonitor@kro-ncrv.nl.

Dit artikel is geschreven door:

Anne de Blok Verslaggever
Anne de Blok heeft een onbeheersbare drang om te zoeken naar datgene wat verborgen blijft. Dat bracht haar tijdens haar studie al aan tafel bij oud-minister Margreeth de Boer, waarmee ze uitgebreid sprak over het Schipholdossier en de échte reden waarom ze niet door wilde voor een tweede termijn als minister van milieu. Hoewel dat verhaal veel nieuws maakte, koos ze daarna voor onderwerpen die wat meer in de actualiteit liggen. Momenteel werkt ze namelijk als jongste bediende voor De Monitor waar ze furore maakte met een drieluik over ‘Verwarde Mensen’. Een heuse Tegel staat nu op haar schouw.
Lees verder
@annedeblok

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Meer weten?

Sinds de bezuinigingen op de geestelijke gezondheidszorg neemt het aantal incidenten met verwarde mensen toe. Ruim 75.000 meldingen kwamen er in 2016 bij de politie binnen, een stijging van 14% ten opzichte van vorig jaar. Wie zijn deze verwarde mensen, hoe worden ze begeleid en is de hulp die geboden wordt voldoende?
Alles over dit onderzoek