‘Binnen drie jaar 30 kilo aankomen. Dat komt niet van de lucht ‘

vrijdag 16 september 2016 Leestijd: 3 min.

ANP /

Odette Joosten

Verslaggever

odette.joosten@kro-ncrv.nl

vrijdag 16 september 2016 Leestijd: 3 min.

‘Als ik een avond niet ga sporten, dan heb ik dagenlang een schuldgevoel. Daardoor ga ik weer eten. En als ik iets eet wat niet mag dan veroordeel ik mezelf, ben ik zo verschrikkelijk kwaad op mezelf.’ Het zijn de woorden van de 28-jarige Sandra. We spreken haar voor ons dossier Overgewicht.

In een kamer op de twintigste etage van het Erasmus Ziekenhuis met uitzicht op de skyline van Rotterdam praat psycholoog Geranne Jiskoot met Sandra. Ze heeft extreem overgewicht. Al jaren probeert ze met diëten af te vallen. Maar niets helpt. Ze besluit hulp te zoeken bij het Centrum Gezond Gewicht.

Al drie maanden wordt Sandra nu begeleid door een diëtist, een fysiotherapeut en een psycholoog. Samen met een groep van tien mensen, die allemaal veel te zwaar zijn, doorloopt ze het lifestyle programma GLI+ (de gecombineerde lifestyle interventie). Het programma duurt anderhalf jaar. Wekelijks spreekt Sandra met psycholoog Geranne. Het gaat niet goed met Sandra. Een week geleden is ze uitgescholden door een groep jongens toen ze een hamburger at. Ze riepen naar haar dat ze met zo’n lijf nooit een man zou kunnen krijgen. De pijn en het verdriet is van haar gezicht af te lezen.

Eetbuien

Psycholoog Geranne Jiskoot: ‘Mensen met zwaar overgewicht zijn bijna allemaal depressief. Ze lijden aan hun overgewicht. Ze schamen zich ook om te vertellen dat ze eetbuien hebben of de hele dag door grazen, kleine snackjes eten. Ze voelen heel sterk dat het hun eigen schuld is. Dat is ook de boodschap van de maatschappij. Er zit zoveel meer achter een verstoorde balans tussen wat erin komt (eten) en wat er uit gaat (verbranding/sporten). Het “rare” eetgedrag is bijna altijd een combinatie van situaties die iemand heeft meegemaakt, problemen met gedachten en emoties in combinatie met gewoontes die erin zijn geslopen. En daar moeten we ze juist bij helpen. Mensen kunnen dit niet alleen oplossen met een dieetje en meer sporten’.

Lifestyle programma

Het Centrum Gezond Gewicht werd op 21 januari 2014 geopend door koningin Maxima. Het doel van het centrum is om mensen met overgewicht een passende behandeling te geven. Eerst wordt onderzocht of iemand een genetisch afwijking heeft of bijvoorbeeld door medicijnen te dik is geworden. Als dit niet zo is dan komen ze in aanmerking voor het intensieve lifestyle programma.

Maar een klein gedeelte kan doorstromen naar dit programma want er is slechts budget voor 20 mensen per jaar. Jiskoot: ‘We hebben veel meer aanmeldingen. We zouden zo iedere twee weken een groep kunnen starten. Uit heel Nederland worden patiënten naar ons doorverwezen. We moeten nu dus heel veel mensen teleurstellen’.

Overleefmodus

Monique komt binnen. Een vrouw van in de dertig met een Brabants accent. Ze heeft een intake gesprek met Jiskoot. Ze is de wanhoop nabij. Binnen drie jaar is ze 30 kilo aangekomen. Na tien minuten reikt Jiskoot de doos met tissues aan. Monique vertelt dat haar huisarts haar aanraadde om maar voor een maagoperatie te kiezen. Maar dit wil ze niet. Ze vindt de chirurgische ingreep veel te ver gaan. Maar hoe moet ze dan het tij keren?

In het gesprek wordt duidelijk dat Monique het gevoel heeft dat ze klem zit. Op haar werk en in haar huwelijk. Maar ze ziet geen uitweg. Monique: ’Ik zit in de overleefmodus. Ik ga maar door. Ziekmelden zal ik nooit doen. Dat is een teken van zwakte. Daar hou ik niet van’.

Schaamte

Als Jiskoot begint over haar eetgedrag draait Monique erom heen. Ze heeft duidelijk moeite om te vertellen dat ze snoept. ‘Ik eet wel eens een cracker als ik thuis kom,’ vertelt ze. ‘En blijft het bij dat crackertje?,’ vraagt Jiskoot subtiel. Monique kijkt beschaamt naar haar handen en wriemelt met een zakdoekje. ‘Nee, er gaat ook wel een stukje chocolade in.’

Jiskoot: ‘Dertig kilo aankomen komt niet door de wind. Maar wat ik zie in de praktijk is dat mensen niet durven te praten over hun eetbuien. Iedereen die zich volstopt met eten doet dat altijd alleen. Het is een heel eenzaam moment. Om dat te erkennen en om hierover te praten, kost heel veel moeite want de schaamte is zo groot. Maar er zit altijd een reden onder waarom mensen zoals Monique dit gedrag hebben. Eten is emotie en ze moeten zelf leren begrijpen waarom ze naar eten grijpen. Waarom ze zichzelf volstoppen. Het is bij iedereen een ander complex probleem.'

Aan het einde van het gesprek met Sandra adviseert psycholoog Jiskoot om vanavond niet naar de sportschool te gaan. Een bijzonder advies voor iemand die wil afvallen. Maar Jiskoot is duidelijk. ‘Sandra moet leren om zichzelf niet zo te straffen. Want juist die boosheid zorgt ervoor dat ze uiteindelijk weer gaat eten.'

Oproep

Voor ons dossier overgewicht willen we in contact komen met huisartsen. Wat voor hulp bied je mensen met extreem overgewicht? Kan je wel goede hulp aanbieden? Wat zijn je ervaringen in jouw praktijk? tip insturen of odette.joosten@kro-ncrv.

Lees meer over

Gezondheid en zorg Obesitas
Verkenning Research Opnames Uitzending

Obesitas

Uitzending

Hoe maken we onze omgeving gezonder in de strijd tegen overgewicht?

Deel jouw ervaring 62 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op maandag 03 februari 2020 om 22:15  NPO2

631 tips

ontvangen

Dit artikel is geschreven door:

Odette Joosten Verslaggever

Nog dagelijks verwondert Odette Joosten zich over verhalen die mensen haar vertellen. ‘Ik ben altijd op zoek naar de overeenkomsten tussen die verhalen. Waar lopen mensen tegenaan in ‘de maatschappij’? En kan ik, met mijn onderzoek, de vinger op de zere plek leggen en zoeken naar een oplossing? Sinds september 2016 werk ik voor De Monitor. Daarvoor werkte ik als verslaggever bij de achtergrondrubrieken Netwerk en Brandpunt.’

Lees verder
@odettejoosten

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

De helft van de Nederlanders is te dik. Dit aantal blijft maar groeien. De zorgkosten nemen hierdoor alleen maar toe. ‘Elk pondje gaat door het mondje’, wordt vaak gezegd. Is het een kwestie van ei...
Alles over dit onderzoek