Bewoners krimpdorp kopen supermarkt over: ‘Het is het centrum van het dorp geworden’

dinsdag 30 april 2019 Leestijd: 3 min.

Dorpswinkel Sauwerd heeft ook een koffiehoek / Han Limburg

Judith Meulendijks

Redacteur

judith.meulendijks@kro-ncrv.nl

dinsdag 30 april 2019 Leestijd: 3 min.

Het enige supermarktje in het Groningse Sauwerd, gemeente Het Hogeland, zou sluiten. Mensen trokken weg en de eigenaren konden het hoofd niet meer boven water houden. ‘Dat zorgde voor heel heftige reacties in het dorp. Het alternatief is dat je naar Winsum moet voor je boodschappen, maar dat is 5 kilometer rijden en tot in Groningen wel 10 kilometer’, vertelt Han Limburg, bestuurder van Dorpencoöperatie Reitdiepdal. Samen met zijn dorpsgenoten neemt hij uiteindelijk de supermarkt over: Dorpswinkel Sauwerd is nu de spil van het dorp.

‘Kijk, voor mij zou het niet zo erg zijn als er geen winkel meer is in het dorp. Ik heb een onderneming in de stad Groningen en kan ook daar naar de supermarkt. Maar lang reizen naar een winkel is zeker voor oudere mensen toch wel lastig’, vertelt Limburg. ‘Wat ons wel verbaasde is dat de winkel wordt gezien als ontmoetingsplek. Toen hij ging sluiten kwam er dus heel veel reactie uit het dorp. Toen zijn we toch eens gaan kijken wat er mogelijk was om de winkel in stand te houden.’

lees ook: ‘Waarom geen helikopter in plaats van een ambulance bij spoed?’ donderdag 25 april

70 procent van het dorp doet mee

Na wat uitzoekwerk besluit Limburg samen met dorpsgenoten om een coöperatieve vereniging op te richten.  Het dorp zou daarmee eigenaar van de winkel kunnen worden. ‘Toen zijn we de deuren langsgegaan: ‘Als we een coöperatie beginnen, willen jullie dan meedoen?’ Uiteindelijk is nu 70 procent van het dorp lid geworden van de coöperatie. Met daarbovenop nog wat subsidies kon de coöperatie van start.

Anderhalf jaar later, op 1 september 2017 werd de winkel feestelijk geopend door de commissaris van de Koning in Groningen René Paas. ‘En dat gaat nu superleuk. We hebben een betaalde bedrijfsleider, een paar betaalde medewerkers, en een groep van zo’n 35 vrijwilligers. Iedereen komt uit het dorp, en er gebeurt hier van alles. Zo wordt er gekookt in de winkel met producten die bijna over de houdbaarheidsdatum heen zijn. Het is echt het centrum van het dorp geworden.’

Ontmoetingsplek

Was het nou echt erg geweest als de winkel was verdwenen uit Sauwerd? Limburg: ‘Nou, want wat je merkt is dat het tot heel veel binding heeft geleid. Of je nou bij die kerk hoort of bij die, iedereen koopt brood. Door de dorpswinkel is er een groep mensen ontstaan die elkaar hiervoor niet zag. Er hangt hier een bepaald gevoel: ‘Als je iets wilt, kun je het doen’. Mensen krijgen het gevoel dat ze invloed hebben. Er wordt makkelijk geklaagd: mensen wijzen naar de gemeentes die fuseren. Het stadhuis is steeds verder weg. Maar hier hebben we het gewoon lokaal opgelost, door mensen zelf.’

Dorpencoördinator

Is de aanpak van de dorpswinkel nu een voorbeeld voor andere krimpdorpen? Limburg: ‘Ja, dat denk ik wel. Waar het hem in zit in dit soort gemeentes: dat je dingen combineert. Onze winkel werkt samen met het dorpshuis, vrijwilligers van de winkel staan ‘s avonds ook daar achter de bar. Het kan zelfs een werkvoorziening worden, daar zijn we mee bezig.’

Het grootste punt van zorg is volgens Limburg de continuïteit. ‘Het is een sociale onderneming, met ruim een half miljoen euro omzet. Het is dus ook een business en voor de langere termijn vraag ik me af: hoe organiseer je dat? De gemeente heeft nu een paar dorpencoordinatoren aangesteld die op zich heel nuttig werk doen, en met name de link vormen tussen de dorpen en het gemeentelijk bestuur. Maar ze hebben wel elk twintig dorpen te bedienen.’ Daarom pleiten Limburg en zijn dorpsgenoten voor een dorpscoordinator, iemand die een veel pro-actievere rol krijgt binnen het dorp en zorgt voor een zekere mate van continuïteit. ‘Wat wij zien is dat je een (sociale) onderneming als de onze niet helemaal 100% op vrijwilligers kunt laten draaien, maar dat je een stukje professionele ‘backup’ nodig hebt.'

Wil je op de hoogte blijven van dit onderzoek? Schrijf je dan hier in voor de nieuwsbrief, dan krijg je iedere 2 weken een update.  

Lees meer over

Wonen en leefomgeving Krimpgebieden
Verkenning Research Opnames Uitzending

Krimpgebieden

Uitzending

De krimpgebieden aan de randen van Nederland dreigen onleefbaar te worden. De vergrijzing zet in rap tempo door, jongeren trekken weg, scholen lopen gevaar te moeten sluiten en de gezondheidszorg heeft de grootste moeite op peil te blijven. Hoe houden we het leefbaar op het platteland? En hoe groot is de kloof tussen Randstad en platteland? Zondag 2 juni, 22:40 uur, NPO2.

Deel jouw ervaring 16 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op zondag 02 juni 2019 om 22:40  NPO2

49 tips

ontvangen

Wonen en leefomgeving / Krimpgebieden

Woon jij in een krimpgemeente?

Woon je in een krimpende gemeente en verdwijnen er voorzieningen in je omgeving? De huisarts, de fysiotherapeut, de tandarts of de dorpsschool? Of werk jij als ondernemer of als zorgverlener in een afgelegen dorp en wil je je ervaring delen? Laat het ons weten en vul het tipformulier in.
Deel jouw ervaring

Anna Gimbrère

Presentator

Deel jouw ervaring

Dit artikel is geschreven door:

Judith Meulendijks Redacteur

Judith Meulendijks bijt zich graag vast in onderwerpen. Zij maakt graag helder vertelde verhalen over falende overheidsprocessen, en dan vooral over de mensen die daarvan het slachtoffer zijn. Ze heeft een sterk rechtvaardigheidsgevoel en probeert met haar werk als journalist bij De Monitor de samenleving een beetje beter te maken. Tipgevers, zeker ook van buiten de Randstad, kunnen bij haar terecht voor een luisterend oor. Zij worden echter niet op hun blauwe ogen geloofd; boven alles moet een verhaal kloppen. Judith’s interesse is breed, maar ligt in hoge mate bij justitie, zorg, digitalisering en (medische) privacy.

Lees verder
@judith_monitor

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

De krimpgebieden aan de randen van Nederland hebben het moeilijk. De vergrijzing zet in rap tempo door, scholen lopen gevaar te moeten sluiten en de gezondheidszorg heeft moeite om op peil te blijven.
Alles over dit onderzoek