Betere nazorg voor kortgestraften: 'Nu moeten ze na een paar maanden de scherven oprapen'

donderdag 14 februari 2019 Leestijd: 3 min.

In Noord-Nederland krijgen zelfmelders al hulp voordat ze in de gevangenis gaan. / ANP

Merel Driessen

Redacteur

merel.driessen@kro-ncrv.nl

donderdag 14 februari 2019 Leestijd: 3 min.

Uit ons onderzoek Tweede kans voor gedetineerden blijkt dat vooral voor kortgestraften nazorg ontbreekt, doordat ze te kort in detentie zitten om goed begeleid te worden. En dat terwijl de kans op recidive bij deze groep niet per se kleiner is. Dat zegt de Raad voor Strafrechttoepassing en Jeugdbescherming. In de drie noordelijke provincies zijn gemeenten, justitie en zorg daarom samen het project Koers en Kansen 3Noord gestart. Gedetineerden die korter dan een jaar zitten, worden niet alleen na, maar ook vóór detentie geholpen. 

Het project Koers en Kansen 3Noord is een samenwerking tussen de provincies Groningen, Drenthe en Friesland met de penitentiaire inrichtingen (PI’s) in Veenhuizen en Leeuwarden. Met het project worden zelfmelders geholpen, dat zijn gedetineerden die in vrijheid afwachten wat hun straf is. Het project richt zich op de gedetineerden die niet langer dan een jaar vastzitten. 

lees ook: Gevangenisstraf vergroot vaak kans op recidive vrijdag 01 februari

Na de uitspraak van de rechter krijgen ze via een brief van het ministerie van Justitie en Veiligheid te horen wanneer ze zich in de gevangenis moeten melden. ‘Het kan soms zijn dat mensen pas drie jaar na de uitspraak de oproep krijgen om de gevangenis in te gaan. Sommigen hebben hun leven net helemaal op de rit, de straf kan dan grote schade toebrengen,’ vertelt Alfons Boer, werkzaam bij de gemeente Groningen en leider van het project 3Noord. 

Plan van aanpak

Nadat de zelfmelders de brief van het ministerie hebben ontvangen, sturen de drie provincies de zelfmelders ook een brief. Daarin roepen ze de zelfmelders op contact op te nemen. Boer: ‘Wat nieuw is aan deze aanpak is dat we zo ruim mogelijk voordat de zelfmelders hun straf uit moeten zitten, we bij hen aan de keukentafel willen zitten. Er zijn wel allerlei initiatieven in het land waarin gemeentes met wijkteams de PI’s ingaan, maar wij proberen nog een stap voor te zijn.’ 

Als er eenmaal contact is geweest, stellen de hulpverleners samen met de zelfmelders en hun omgeving een plan van aanpak op. ‘We proberen daarin alles in kaart te brengen en te bedenken wat er vooraf allemaal geregeld kan worden om ervoor te zorgen dat iemand de gevangenis kan uitlopen en geruisloos kan terugkeren in de samenleving.’ Het plan van aanpak gaat mee de gevangenis in, zodat ook daar gewerkt kan worden aan de re-integratie. 

Detentieschade

Met deze vorm van zorg willen de provincies en de PI’s ervoor zorgen dat er zo min mogelijk detentieschade optreedt. ‘Als iemand twee jaar op een oproep moet wachten, kan er van alles veranderd zijn in zijn leven. Hij heeft een gezin, een baan, een woning of bepaalde zorg. Op het moment dat hij zijn straf moet uitzitten, voor bijvoorbeeld vier maanden, stopt dat allemaal. Dan keert hij terug en moeten de scherven worden opgeraapt,’ legt Boer uit. 

Daarnaast benadrukt de Groninger dat ook de maatschappij last heeft van de detentieschade doordat zij bijvoorbeeld de uitkering van de ex-gedetineerde moeten betalen. ‘We willen dus ook de kosten voor de samenleving beperken.’ 

lees ook: Waarom zoveel gevangenen opnieuw in de fout gaan: tien oorzaken van recidive dinsdag 05 februari

In de wijk

Homme Jan Heida is werkzaam bij het Veiligheidshuis Groningen, de instantie die namens de provincie Groningen de brieven naar de zelfmelders verstuurt. Hij vertelt aan ons dat ze in de stad Groningen nog iets extra’s hebben: ‘De sociale teams hier hebben een forensische specialisatie . Zij bezoeken onder andere de gezinnen met (ex-) gedetineerden, kijken welke hulpverlening er al is en welke zaken er eventueel nog geregeld moeten worden.’ 

Het project 3Noord staat nog in de kinderschoenen, de provincies zijn vorig jaar september gestart. Het streven is om vijftien zelfmelders te kunnen benaderen, inmiddels is voor twaalf zelfmelders een plan opgesteld. De komende tijd gaan de provincies bekijken wat ze beter kunnen doen en hoe ze nog meer zelfmelders kunnen helpen. ‘De derde stap is dat we naar andere groepen gaan kijken. Op de lange termijn willen we ook de langer gestrafte gedetineerden gaan helpen.’

Nieuwsbrief

Wil je op de hoogte blijven van dit onderzoek? Meld je dan aan voor de nieuwsbrief, dan sturen we je eens in de twee weken een overzicht van onze laatste artikelen.

 

Lees meer over

Werk en inkomen Tweede kans voor gedetineerden
Verkenning Research Opnames Uitzending

Tweede kans voor gedetineerden

Opnames

Deel jouw ervaring 19 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op zondag 10 maart 22:40u, NPO2

56 tips

ontvangen

Werk en inkomen / Tweede kans voor gedetineerden

Oproep

Werk jij in het gevangeniswezen en weet je waar het aan ontbreekt in de nazorg van ex-gedetineerden? Of heb je zelf in de gevangenis gezeten en kan je ons vertellen hoe het is om terug in de samenleving te keren? Tip ons en doe mee aan ons onderzoek.
Deel jouw ervaring

Teun van de Keuken

Presentator televisie

Deel jouw ervaring

Dit artikel is geschreven door:

Merel Driessen

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Ieder jaar worden er in Nederland zo'n 35.000 gedetineerden vrijgelaten. Eenmaal buiten de poort is het vaak lastig om aan een baan of een woning te komen. Het risico op recidive wordt hierdoor ver...
Alles over dit onderzoek