Bestuursrechtspecialist doet aangifte tegen gemeente wegens onrechtmatig gedogen van illegaal bedrijf

zaterdag 06 mei 2017 Leestijd: 3 min.

Luchtfoto van het illegale bedrijf /

Anne de Blok

Verslaggever

anne.deblok@kro-ncrv.nl

zaterdag 06 mei 2017 Leestijd: 3 min.

‘Het bedrijf draait zonder vergunningen, de activiteiten zijn in strijd met het bestemmingsplan en er is geen gedoogbeschikking die deze illegale situatie tijdelijk toestaat. Dat betekent dat het bedrijf op drie fronten in strijd met de wet opereert!’ En dus doet milieukundige en bestuursrechtspecialist Marcel Middelkamp na het zien van onze uitzending over Lokaal Bestuur aangifte tegen het bedrijf én de wethouder, ‘want het is bovenal de wethouder die onnodige risico’s neemt met de gezondheid van de omwonenden door het allemaal maar te gedogen.’

Als je overlast ervaart door illegale bouw of bedrijvigheid kan je dit melden bij je gemeente, maar die moet een afweging maken: gaan we de boel stilleggen of gaan we de overtreding legaliseren door alsnog de ontbrekende vergunning te verlenen of zelfs het bestemmingsplan te wijzigen? Een onbegrijpelijk systeem dat brutale ondernemers, die zonder vergunning maar alvast beginnen, bevoordeelt, zo oordeelde de Nationale Ombudsman al in onze eerste uitzending in het dossier Lokaal Bestuur. Maar wat als een ondernemer zijn bedrijf illegaal uitbreidt ten koste van je leefomgeving of gezondheid? Zet de gemeente dan nog steeds in op het behoud van een bedrijf dat in overtreding is?

lees ook: Hoe een milieuhinderlijk bedrijf al 5 jaar zonder vergunningen opereert dinsdag 25 april

Als het aan wethouder Douwe Prinsse van de Gemeente Hardenberg ligt wel, zo lieten we in onze tweede uitzending in het dossier Lokaal Bestuur zien. Daar opereert een grindrecycling bedrijf al bijna vijf jaar zónder vergunningen, terwijl het niet bepaald van onbesproken gedrag is. Zo wordt er 3 jaar geleden slib gevonden bij een boomkwekerij. Slib dat afkomstig blijkt te zijn van het bedrijf en daar dus illegaal is gedumpt. En als op verzoek van de provincie Overijssel er vervolgens een grootschalige milieucontrole plaatsvindt, blijkt het bedrijf zelfs op bijna 20 punten in overtreding te zijn. Zo is het onduidelijk hoeveel grind er precies wordt verwerkt, wat de herkomst is en waar de afvalstoffen naar toe gaan en ontbreekt het aan goede opslagvoorzieningen en gecertificeerde werkprocessen, zo lezen we in de verschillende inspectierapporten.

Gezondheidsrisico’s

Voor de omwonenden is het vanaf dat moment dan ook duidelijk: het langdurig gedogen van een milieuhinderlijk bedrijf levert wel degelijk milieu- en gezondheidsrisico’s op voor de omgeving. Of dat ook daadwerkelijk zo is, vroegen we na bij milieukundige en bestuursrechtspecialist Marcel Middelkamp die tijdens de voorbereiding van de uitzending met ons mee las in het vuistdikke dossier dat we van de omwonenden hadden gekregen. Zijn oordeel was helder: ‘Een vergunning stelt de voorschriften vast waaraan een bedrijf moet voldoen. Als een bedrijf netjes de voorschriften volgt, dan zijn de risico’s beperkt. Maar dit bedrijf overtreedt een waslijst aan voorschriften, met name van administratieve aard. Dat wil zeggen dat men dus niet in beeld heeft wat er in en uit het bedrijf gaat. En als je dat niet weet, kan je onmogelijk zeggen dat het niet gevaarlijk is. Je weet het simpelweg niet. Eigenlijk is hier zoveel onduidelijkheid dat dat alleen al een reden zou moeten zijn om het bedrijf acuut te sluiten.’

'Eigenlijk is hier zoveel onduidelijkheid dat dat alleen al een reden zou moeten zijn om het bedrijf acuut te sluiten.’

Marcel Middelkamp, milieukundige en bestuursrechtspecialist

Maar dat gebeurt niet, want ondanks de vele overtredingen die op het bedrijventerrein zijn geconstateerd, mag de ondernemer - mits hij de overtredingen ongedaan maakt - onverminderd doorgaan met zijn bedrijfsactiviteiten. De wethouder is namelijk van plan om via een bestemmingsplanwijziging het bedrijf alsnog te legaliseren. Op z’n zacht gezegd opmerkelijk als je je bedenkt dat zelfs de rechter begin dit jaar zich ook al kritisch over deze zaak heeft uitgelaten. Het bedrijf is zonder vergunning in bedrijf, in strijd met het huidige bestemmingsplan en de gemeente zou geen volledig zicht hebben op wat er al die jaren op het bedrijventerrein heeft afgespeeld, aldus de rechter.

Strafbaar

Maar met die uitspraak is wethouder Douwe Prinsse het simpelweg niet mee eens, zo vertelt hij tegen onze presentator Teun van de Keuken als we hem interviewen voor onze uitzending. ‘Wij weten heel goed wat er op het terrein van Jacobs afspeelt en wij achten dit bedrijf nog steeds goed vergunbaar,’ aldus de wethouder. En het is deze opmerking dat Middelkamp doet besluiten om aangifte te doen tegen het bedrijf én de wethouder. Middelkamp: ‘Alle lichten staan op groen om handhavend op te treden en toch besluit de wethouder om door te gaan met het onrechtmatig gedogen van een bedrijf dat al bewezen heeft niet aan de milieuvoorschriften te kunnen voldoen. Je zou dat ambtelijke begunstiging kunnen noemen, en dat is strafbaar.’

'Je zou dat ambtelijke begunstiging kunnen noemen, en dat is strafbaar.’

Marcel Middelkamp, milieukundige en bestuursrechtspecialist

Als we het Openbaar Ministerie bellen om deze zaak voor te leggen, krijgen we tot onze verbazing te horen dat er ook al meerdere keren aandacht is geweest voor deze zaak vanuit het strafrecht. ‘Maar uit oriënterende onderzoeken bleek dat het toen ging om een situatie waar de gemeente op moet handhaven. De zaak is daarom iedere keer weer neergelegd bij het bestuur,’ aldus het OM in een schriftelijke reactie.

‘Onzin,’ stelt Middelkamp. ‘Primair moet de gemeente ingrijpen, dat klopt. Maar als de gemeente dat nalaat, dan heeft de officier van justitie ook een eigen verantwoordelijkheid. En in dit geval opereert het bedrijf op drie fronten in strijd met de wet. De officier van justitie kan dan gewoon ingrijpen door het bedrijf stil te leggen totdat de vergunning daadwerkelijke van kracht is. Daarom doe ik ook aangifte; dan worden ze misschien een beetje wakker daar bij het OM.’

Wij blijven deze zaak op de voet volgen. Heb jij een tip voor ons? Meld het dan via tip insturen!

Lees meer over

Overheid en bureaucratie Lokaal bestuur
Verkenning Research Opnames Uitzending

532 tips

ontvangen

Ervaringsdeskundigen

gezocht

Dit artikel is geschreven door:

Anne de Blok

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Gemeentes en provincies hebben veel invloed op onze leefomgeving, maar de controle daarop staat onder druk en dat leidt mogelijk tot meer misstanden. Wij willen hier meer over te weten komen.
Alles over dit onderzoek