Belastingdienst openbaart privé-gegevens: ‘Deze grote onbekende heeft toegang tot al mijn gegevens’

dinsdag 19 januari 2016 Leestijd: 3 min.

Programmer_writing_code_with_Unit_Tests /

Judith Meulendijks

Redacteur

judith.meulendijks@kro-ncrv.nl

dinsdag 19 januari 2016 Leestijd: 3 min.

De e-mails voor ons dossier Digitaal Doolhof blijven binnenkomen. We onderzoeken tegen welke problemen mensen aanlopen als er fouten in de computersystemen van de overheid sluipen. Veel tipgevers lopen vast door ICT-problemen bij de Belastingdienst waardoor zij hun toeslagen, zoals huurtoeslag en zorgtoeslag, mislopen. Zo woont Ingrid Orsel volgens de Belastingdienst samen met meneer Lucan, een man die ze niet kent. Hun inkomens worden opgeteld, waardoor Ingrid minder of geen toeslagen krijgt.

Privacy

Naast dat het erg moeilijk blijkt om deze fouten te herstellen, met alle gevolgen vandien, worden door deze ICT-problemen ook privacygevoelige gegevens geopenbaard aan vreemden. De Belastingdienst koppelt je namelijk ten onrechte aan iemand met wie je een huishouden zou delen en die persoon wordt je officiële toeslagpartner. Op de website mijntoeslagen.nl kan je dan elkaars inkomensgegevens, BSN-nummer en geboortedatum zien.

Zo schrijft Maud schrijft ons:

‘Ik ben ook 'slachtoffer' van dit hardnekkig ict-probleem bij de Belastingdienst. Ik ben afgelopen oktober verhuisd en sindsdien is het mis. Een voor mij onbekend persoon is plots mijn toeslagpartner waardoor mijn kindgebonden budget vervalt. Ik vind het vooral heel vervelend dat deze grote onbekende toegang heeft tot al mijn gegevens en die van mijn 6-jarige dochter.’

'Schat, het is weer aan tussen ons'

Ook krijgen we een mail van Marian. Zij woont samen met haar dochter en verhuurt een deel van haar woning aan een volwassen man. De Belastingdienst maakt van deze combinatie van mensen automatisch een gezin, waardoor hun inkomens bij elkaar worden opgeteld en Marian haar toeslagen misloopt:

‘Ik ben alleenstaande ouder met een dochter van 17 en een koopwoning. De zolder is verbouwd tot zelfstandig appartementje dat ik verhuur. Ik heb een laag inkomen en dus krijg ik zorgtoeslag en kindgebonden budget. De software van de Belastingdienst ziet nu twee volwassenen plus een minderjarige op hetzelfde adres ingeschreven staan en concludeert volautomatisch dat het een gezin betreft. Gevolg: huurder en hospita raken hun individuele zorgtoeslag kwijt en ik (de hospita) ook nog mijn kindgebonden budget, vervolgens krijg je een gezamenlijke(!) toeslag die heel veel lager is. Ook heel kwalijk is dat mijn huurder inzage krijgt in mijn inkomensgegevens en omgekeerd zie ik ook die van hem. Zonder dat hier toestemming voor is gevraagd. Geldt hier geen recht op privacy of bescherming van persoonlijke gegevens? Blijkbaar niet, want in het laatste jaar heb ik hierover al een keer of zes aan de bel getrokken. Telkens wordt het teruggedraaid en telkens staat er een x-aantal weken later weer een toeslagpartner met inkomensgegevens en al. Als er iets gebeurt - bijvoorbeeld je doet aangifte inkomstenbelasting - dan gaat die software er weer overheen en woont er weer automatisch een gezin. Een officiële klacht heeft niet geholpen. Men erkent het probleem en vindt het heel vervelend, maar 'het zit in de software' en er zou niks aan te doen zijn. Na de klacht is mij beloofd dat het niet meer zou voorkomen. Ik had er niet veel vertrouwen in. En ja hoor, deze week kon ik mijn huurder appen 'schat, het is weer aan tussen ons'. Komt er ooit een eind aan? Ja, zodra mijn dochter 18 wordt. Dan ziet de software namelijk automatisch drie volwassenen met drie achternamen. Benieuwd wat ze daarvan gaan maken…’

Een jaar gevangenisstraf

We vragen hoogleraar belastingrecht Guido de Bont hoe kwalijk het is dat de Belastingdienst de privacygevoelige gegevens van mensen niet geheimhoudt.

‘Voor die personen is het natuurlijk schrijnend. Je kunt denken wat maakt het uit dat mijn BSN-nummer ergens bij iemand bekend is, maar het zou ook een opstap kunnen zijn voor mensen die wel kwade zin hebben om met die privacy-gevoelige informatie toch concrete info, financiële informatie bij andere instanties los te peuteren. En dan dreigt het echt heel kwalijk te worden voor die persoon.’

Hoe erg is dat? ‘Dat is heel erg. In het strafrecht staat dat er een jaar gevangenisstraf op staat als een ambtenaar zijn geheimhoudingsplicht schendt. De Belastingdienst dient alle gegevens geheim te houden.’ Volgens De Bont is de Belastingdienst dus mogelijk in overtreding.

Heb je zelf ook problemen met de overheid omdat er fouten in de systemen zijn geslopen? En blijven die fouten in de gegevens rondzwerven? Laat het ons weten via: tip insturen.

Lees meer over

Overheid en bureaucratie Digitaal doolhof
Verkenning Research Opnames Uitzending

278 tips

ontvangen

Ervaringsdeskundigen

gezocht

Dit artikel is geschreven door:

Judith Meulendijks Redacteur

Judith Meulendijks bijt zich graag vast in onderwerpen. Zij maakt graag helder vertelde verhalen over falende overheidsprocessen, en dan vooral over de mensen die daarvan het slachtoffer zijn. Ze heeft een sterk rechtvaardigheidsgevoel en probeert met haar werk als journalist bij De Monitor de samenleving een beetje beter te maken. Tipgevers, zeker ook van buiten de Randstad, kunnen bij haar terecht voor een luisterend oor. Zij worden echter niet op hun blauwe ogen geloofd; boven alles moet een verhaal kloppen. Judith’s interesse is breed, maar ligt in hoge mate bij justitie, zorg, digitalisering en (medische) privacy.

Lees verder
@judith_monitor

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

De overheid trekt zich steeds verder terug achter een digitaal loket. Maar wat gebeurt er als jouw gegevens niet kloppen? Zoals bij de Belastingdienst, de Basisregistratie Personen, DUO of het UWV....
Alles over dit onderzoek