‘Beeldvorming over criminaliteit op vakantiepark is opgeklopt’

vrijdag 02 maart 2018 Leestijd: 5 min.

Park De Oude Boomgaard in Oudkarspel / Stephanie Sint Nicolaas

Niels van Nimwegen

Verslaggever

niels.vannimwegen@kro-ncrv.nl

vrijdag 02 maart 2018 Leestijd: 5 min.

Er waait een gemeen gure wind over de polder van Oudkarspel. Hoewel het pas 4 uur in de middag is, blijken de receptie en het restaurant van recreatiepark De Oude Boomgaard gesloten. Alleen het onder een dikke laag ijs bedekte zwembadje herinnert aan de tijd dat toeristen hier nog vakantie vierden.

Zelfs de website doet geen moeite meer om bezoekers te wijzen op de aanwezige voorzieningen. Waarom zou je ook? Een echt recreatiepark is De Oude Boomgaard immers niet meer. De ruim 200 chalets op een verstopt stukje polder zijn vooral een populaire plek voor pensionado’s en voor mensen met een huisvestingsprobleem, zoals Erna. Na onze laatste uitzending over Huurdersproblemen komen we met haar in contact.  

‘Ik weet dat hier wonen niet mag, maar het is onmogelijk om in de buurt een betaalbare woning te vinden. Voor sociale huur is er een wachtlijst van zo’n vijf a zes jaar en huren in de vrije sector zijn onbetaalbaar. Toen de verhuurmakelaar mij dit chalet aanraadde, heb ik daar niet lang over nagedacht. Waar had ik anders heen gemoeten?’

‘Vrije val’

Een blik op regionale verhuursites leert ons dat dit niet overdreven is. Na ons eerste contact met Erna volgen we het aanbod. De score van vijf dagen zoeken: slechts drie adressen onder de 800 euro per maand. Alleen een kamer van negen vierkante meter ligt in de buurt, de overige twee liggen dertig kilometer verderop. Bepaald geen gunstig vooruitzicht voor iemand in schuldhulpverlening en zonder eigen vervoer, zoals Erna. Nuchter vertelt ze over haar ‘vrije val’ enkele jaren geleden. Een burn-out, gevolgd door een ernstige depressie, maken werken een tijd onmogelijk. Ze komt in de bijstand, waarna de financiële problemen zich opstapelen. Na de gedwongen verkoop van haar woning slaapt ze een tijdje op de bank bij vrienden en familie, terwijl ze zichzelf er bovenop knokt.  

Tegenstrijdig

‘Het gaat nu eindelijk weer goed met me. Ik ben hier naartoe verhuisd omdat ik werk vond bij een distributiecentrum in de buurt. Ik ben uit de bijstand en zit al een tijdje in de schuldhulpverlening. Dat is nu mijn grootste zorg.’ Voorwaarde voor het saneren van haar schulden is namelijk dat ze een vaste verblijfplaats heeft. ‘Van de afdeling burgerzaken kreeg ik te horen dat ik me ook op het vakantiepark kan en zelfs moét inschrijven. Maar ik weet dat ik hier niet permanent mag wonen. Daarom heb ik ook gebeld met de afdeling handhaving. Van die ambtenaar krijg ik weer te horen dat als ze mijn inschrijving zien, ze mij onder druk van een dwangsom uit mijn vakantiewoning zullen zetten. Dus: als ik mij inschrijf sta ik op straat. Schrijf ik mij niet in, dan loop ik het risico weer in problemen te komen met mijn schulden. Maar alternatieven heb ik niet!’

Interventieteam

De gemeente lijkt alle reden te hebben om streng toe te zien op permanente bewoning van park De Oude Boomgaard. Vermoedens van illegale bewoning, slechte brandveiligheid, woonfraude en belasting- en premiefraude, zijn voor de gemeente aanleiding om in 2016 een speciaal interventieteam te formeren, bestaande uit de gemeente Langedijk, politie, Belastingdienst, UWV, Sociale Verzekeringsbank, Sociale Dienst en de Inspectie sociale zaken en werkgelegenheid. Eind 2016 valt het team twee keer onaangekondigd het park binnen. De toenmalige burgemeester Hans Cornelisse schetst in de lokale pers een somber beeld van het leefklimaat op het park, waar criminaliteit, misbruik van voorzieningen en verwaarlozing voor problemen zouden zorgen. ‘Uit cijfers van de politie blijkt dat het aantal incidenten van geluidshinder, burenruzie, mishandeling en overlast vier keer hoger ligt dan in de rest van Langedijk’.

De bewoners zijn furieus. Ze voelen zich gecriminaliseerd en ervaren de huisbezoeken als een ernstige inbreuk op hun privacy. Zelfs nu, ruim twee jaar later, is de wond nog altijd niet geheeld. Een bewoner - zijn naam wil hij niet vermeld hebben - laat ons weten dat hij door de gemeente zelf naar het chaletpark is doorverwezen, om enkele maanden later door handhaving te worden bezocht. ‘Ik heb die “razzia” kunnen ontlopen, door in de rij met toeschouwers te gaan staan. Maar daarna voel je je niet veilig meer. Je kijkt continu over je schouder of er niet iemand van handhaving voor de slagboom staat.’

‘Cijfers opgeklopt’

Maar toch: met zo’n geschiedenis van criminaliteit en fraude lijkt het lik-op-stuk-beleid van de gemeente Langedijk toch niet meer dan logisch? Bovendien, het is nu eenmaal recreatiegebied, dus wonen is niet toegestaan. ‘Onzin,’ reageert Klaas Zwart, die voor GroenLinks in de Langedijkse gemeenteraad zit. ‘Dat er veel permanent gewoond wordt, was al jaren bekend. Driekwart van de bewoners mag er ook wonen, omdat we daar een gedoogconstructie voor hebben bedacht. Veel andere opties zijn er namelijk niet. Door de burgemeester zijn de problemen flink opgeklopt in de pers, terwijl wij als raad nooit zijn geïnformeerd over de omvang van die problemen. Dat gebeurde pas in een memo, vlak voor de inval.’

Zwart stuurt ons de stukken die hij middels een beroep op de Wet Openbaarheid van Bestuur in handen krijgt. Omdat zijn raadsvragen onvoldoende worden beantwoord, hoopt hij uit het vooronderzoek van het interventieteam meer duidelijkheid te krijgen over de aanleiding voor de grootschalige controles. ‘Dan zie je dat die cijfers helemaal niet zo’n ernstig beeld schetsen en bovendien vooral bekeken moeten worden vanuit perspectief dat er een hoop mensen op een kluitje wonen, zonder voorzieningen en in gehorige woningen.’  de top 10 politiemeldingen uit de veiligheidsanalyse van de gemeente LangedijkZo wordt in de veiligheidsanalyse een vergelijking tussen het aantal keren dat de politie heeft moeten uitrukken richting park De Oude Boomgaard en de rest van de gemeente. Procentueel lijken die verschillen fors. Twee keer meer geluidshinder en drie keer zoveel meldingen over ruzie en (eenvoudige) mishandeling. Alleen, in absolute aantallen meldingen wordt de soep een stuk minder heet gegeten. De cijfers zijn namelijk per 100 woningen en ook nog eens verspreid over vier jaar. Het verschil: zes meldingen van mishandeling op het chaletpark versus twee in de gemeente, in vier jaar tijd. Bovendien is niet duidelijk of het alleen om een melding gaat of dat de politie ook daadwerkelijk heeft opgetreden.

‘Beeldvorming onjuist’

Maar hoe zit het dan met de vermoedens van woonfraude, premie- en belastingfraude? In de evaluatie die de gemeente Langedijk vorig jaar naar de raad stuurt, stelt het college dat er  ‘belastingcorrecties zijn toegepast, fraude met uitkeringen aangetoond, boetes opgelegd en uitkeringen beëindigd.’ Alleen, het resultaat van die acties is bescheiden. In totaal wordt voor €7.500,- aan onterecht verstrekte premies en toeslagen teruggevorderd. Zwart: ‘Dat eindrapport laat zien dat er geen aanleiding is geweest die de inbreuk op de privacy van bewoners rechtvaardigt. Om over de beeldvorming nog maar niet te spreken.'

‘Ik heb die “razzia” kunnen ontlopen, door in de rij met toeschouwers te gaan staan. Maar daarna voel je je niet veilig meer.'anonieme bewoner

Dat de chalets bewoond worden door mensen die zich ook op het park hebben ingeschreven - een belangrijke aanleiding voor de grootschalige controle - lijkt vooral het gevolg van het tegenstrijdige beleid dat de gemeente vanaf 2005 voert. In dat jaar krijgen vaste bewoners van het park namelijk een brief dat ze zich verplicht dienen in te schrijven, máár dat wonen op een recreatiepark nog altijd verboden is. Opvallend is ook een paragraaf uit de vertrouwelijke veiligheidsanalyse die het het eindrapport niet haalt. Waaróm hebben bewoners die illegaal op De Oude Boomgaard  wonen zich eigenlijk op het winderige stukje polder gevestigd? Dat lijkt niet te zijn onderzocht, maar staat wel degelijk in het vooronderzoek. Zo stelt een medewerker van de verslavingszorg inderdaad op het park te komen, maar onderstreept dat cliënten vaak na huisuitzetting naar het park zijn verwezen. Er is, zo stelt het rapport ‘een huisvestingsprobleem, waardoor men uitkomt bij dit soort recreatieparken’.passage uit de veiligheidsanalyse over huisvestingsproblemenTwee jaar later lijkt die situatie nog altijd onveranderd. Tipgever Erna staat voor een dilemma. Onder de radar blijven, met mogelijk gevolgen voor haar schuldhulpverlening. Of inschrijven, met een mogelijk bezoek van handhaving tot gevolg. Erna: ‘Ik vind het een te groot risico om in illegaliteit te blijven hangen. Deze week heb ik me ingeschreven als bewoner van het park. Het maakt je onzeker, want wanneer komt die klop op de deur?’

 

Lees meer over

Wonen en leefomgeving Woonproblemen
Verkenning Research Opnames Uitzending

Woonproblemen

Uitzending

Onze uitzending Wel werk, geen woning is maandagavond 11 mei om 22:15u op NPO2.

Deel jouw ervaring 143 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op maandag 11 mei 2020 om 22:15  NPO2

1403 tips

ontvangen

Ervaringsdeskundigen

gezocht

Wonen en leefomgeving / Woonproblemen

Weet je hier meer van? Tip ons!

Het onderzoek naar misstanden op park De Oude Boomgaard roept bij ons nogal wat vragen op, die we bij de gemeente zullen neerleggen. Ben je bekend met dit vakantiepark, als bewoner of als handhaver? Laat het ons dan weten via onderstaand tipformulier.
Deel jouw ervaring

Anna Gimbrère

Presentator

Deel jouw ervaring

Dit artikel is geschreven door:

Niels van Nimwegen

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Leidt de hoge woningnood tot dakloosheid?
Alles over dit onderzoek