Bedrijfsarts: ‘Ik schaam me soms voor mijn eigen beroepsgroep’

maandag 02 november 2015 Leestijd: 3 min.

Kraan toren Rotterdam Tilt Shift /

Daan Jansen

Verslaggever

daan.jansen@kro-ncrv.nl

maandag 02 november 2015 Leestijd: 3 min.

Het dossier Ziek door mijn werk is het langst lopende onderzoek van De Monitor. Een onderzoek waarin ik samen met mijn collega’s een keur aan verhalen maak over het systeem rond beroepsziekten. Dat klinkt technisch en voor velen een ‘ver-van-mijn-bed-show’, maar het is een dossier dat me bezig houdt, niet alleen letterlijk.

Waarom? Omdat het een dossier is waarbij het over leven en dood gaat. En nee, dat is niet overdreven. De beroepsvereniging van bedrijfsartsen onderschreef dat gisteren in onze uitzending. Bovendien trok vicevoorzitter Herman Spanjaard de verantwoordelijkheid voor het falen van het systeem deels naar zich en zijn beroepsgroep toe. Nu maar hopen dat die verantwoordelijkheid ook opgepakt wordt door de bedrijfsartsen. En ook door de politiek waartoe Spanjaard opriep. ‘Wij kunnen dit niet alleen,’ zei hij bijna wanhopig.

Doodvallen

De uitzending over de positie van de bedrijfsarts levert een behoorlijk aantal interessante reacties op. Van mensen die ziek zijn geworden door hun werk en die zich in de steek gelaten voelen. Een zin uit een mail die in mijn hoofd blijft zitten is die van een beroepszieke medewerker met hersenbeschadiging:

‘Hier in Nederland word je wel geholpen met een verslaving, maar met een beroepsziekte mag je letterlijk doodvallen.’

Dit soort noodkreten zorgen ervoor dat we dit langlopende dossier blijven vullen met verhalen die het verdienen verteld te worden. Eén van mailtjes die ik vanmorgen in onze redactiemailbox terugvond was die van bedrijfsarts Elianne van Veelen. Een bijzondere mail, die de problematiek in haar vakgebied genuanceerd en tegelijkertijd hard verwoord.

Waar wij als journalisten vaak de grote lijnen van een verhaal vertellen omdat er domweg de tijd of interesse er niet is om alle details van een verhaal te horen, zou ik je als lezer willen oproepen om het hele verhaal van Van Veelen te lezen. Zie hier haar hele mail. In haar verhaal beschrijft ze op een mooie manier over de schaamte voor haar vak, de misstanden en zieke werknemers waar te lang over gezwegen is. Maar ook waarom ze vindt dat bedrijfsarts het leukste vak van de wereld is.

Om je te verleiden om de hele mail te lezen, hierna een niet representatieve samenvatting. Het zijn de opvallendste stukken uit een afgewogen verhaal.

Misstanden

Dat de huidige situatie rond beroepsziekten tot onwenselijke situaties lijdt, werd al duidelijk door het interview met longarts Jos Rooijackers. Elianne van Veelen onderschrijft in haar mail de problemen die wij nu al jaren steeds verder blootleggen. ‘Doordat veel werknemers geen snelle toegang tot de bedrijfsarts hebben, krijgen ze in mijn ogen niet de zorg waar ze recht op hebben. En krijg je de misstanden waar we helaas nu mee te maken hebben.’

Van Veelen schrijft ons dat ze in 2008 besluit om als zelfstandige bedrijfsarts verder te gaan. Met reden. ‘Ik weigerde me nog langer te laten regeren door accountmanagers en klanten die dachten dat zij beter wisten hoe ik mijn werk moest doen.’

‘Schande’

Ze wil niet langer alleen maar bezig zijn met verzuimbegeleiding. Iets wat sommige van haar collega’s wel laten gebeuren. ‘Er zijn zoveel bedrijfsartsen die zich alleen maar in het hoekje van verzuimbegeleiding laten drukken en niet verder komen dan een oordeel geven over de beperkingen en de prognose van de verzuimduur. Die zelfs letterlijk zeggen dat zij niet behandelen en dat mensen daarvoor bij de huisarts moeten zijn. Schande. Ik schaam me dan soms voor mijn eigen beroepsgroep.’

Maar de bal ligt niet alleen bij de bedrijfsarts, zo meent Van Veelen. Ook bedrijven moeten inzien dat goede zorg voor werknemers essentieel is. ‘Bijna iedereen weet dat als je een auto hebt, die van tijd tot tijd naar de garage moet voor onderhoud,’ zo schrijft Van Veelen ter illustratie. ‘Doe je dat niet, dan kom je een keer stil te staan op een onverwacht moment wat hele hoge kosten meebrengt en als je heel erg pech hebt nog gevaar oplevert ook. Zo is het ook met mensen die voor je werken. Je moet investeren in mensen en werkomstandigheden om de mensen gezond te houden. Of weer duurzaam gezond te krijgen.’

Slechte bazen

Waar Herman Spanjaard, de vicevoorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Arbeid- en Bedrijfsgeneeskunde, al zei dat er alarmbellen af moeten gaan, wil ook Van Veelen dat er actie komt. Met name voor de werknemers in dienst van bedrijven die het probleem niet serieus nemen: ‘Want hoe krijgen we dan goede bedrijfsgeneeskundige zorg geregeld voor al die mensen die slechtere bazen hebben?’, vraagt ze zich af.

Ze geeft zelf het antwoord: ‘Daar is de politiek, maar ook goede journalistiek, voor nodig. Wij kunnen dat als beroepsgroep niet oplossen. En aansluitend bij wat mijn collega Herman Spanjaard al zei: dat moeten we ons als beroepsgroep aantrekken. Ik denk dat we voor deze groep werknemers mogelijk te lang gezwegen hebben.’

Werk aan de winkel dus. Voor mij als journalist (wij hebben een interviewaanvraag gedaan bij minister Asscher van Sociale Zaken en Werkgelegenheid), voor de beroepsvereniging van bedrijfsartsen, maar ook voor Elianne van Veelen zo zegt ze zelf. ‘Het is dat ik maar 2 handen en 1 mond heb, maar er is nog zoveel te verbeteren.’

Help ons

Wij gaan door met ons onderzoeken naar ziekte door het werk. Help ons daar bij. Heeft u ervaring met een beroepsziekte, als patiënt of als professional? Laat het ons weten. Je kunt mij mailen via daan.jansen@kro-ncrv.nl of mijn collega Yvonne Verkaik (yvonne.verkaik@kro-ncrv.nl).

Ofwel: to be continued!

Lees meer over

Werk en inkomen Ziek door mijn werk
Verkenning Research Opnames Uitzending

Ziek door mijn werk

Research

Deel jouw ervaring 182 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op maandag 27 april 22:05u, NPO2

585 tips

ontvangen

Ervaringsdeskundigen

gezocht

Dit artikel is geschreven door:

Daan Jansen

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

De Monitor onderzoekt de werkplek. In het verleden deden we onderzoek naar beroepsziekten en hoe het systeem op mensen met klachten reageert. Nu doen we onderzoek naar de kantoortuin.
Alles over dit onderzoek