Onderwijs / Onderwijs

Avatars op school: chronologie van ons onderzoek

dinsdag 27 maart 2018 Leestijd: 10 min.

Welke rol speelt Avatar op de democratische school De Ruimte in Soest? / theavatarcourse.com

Sietze van Loosdregt

Redacteur

dinsdag 27 maart 2018 Leestijd: 10 min.

Aanhangers van de zogenoemde Avatar-beweging, een afsplitsing van Scientology, zijn actief op particuliere Nederlandse scholen. Op de democratische school De Ruimte in Soest is een deel van de leiding zelfs Wizard, of tovenaar, een van de hoogste functies binnen deze alternatieve levensbeschouwing.

Eén van de dingen die je leert bij Avatar is dat ziektes kunnen worden veroorzaakt door entiteiten die je uit zou kunnen drijven. Een moeder vertelt ons over haar ervaring: ‘Hoe ze je als ouder af proberen te breken om je op de bodem Avatar aan te reiken.’ Het meldpunt Sektesignaal wil dat er verder onderzoek naar gedaan wordt. Een chronologie van ons onderzoek.

lees ook: Sektarische beweging dringt onderwijs binnen maandag 26 maart

7 februari 2018

‘Ik hoop dat we elkaar nog veel zullen ontmoeten. Tot snel!’ Zo sluit de mail af van Gert van den Berg, die namens het bestuur van De Ruimte de communicatie op zich heeft genomen. Na onze vorige uitzending over democratisch onderwijs nodigt hij ons uit om ‘een en ander in perspectief te zetten en ook als handreiking om met elkaar in gesprek te gaan voor een breed debat over de gewenste leeromgeving voor kinderen in het bijzonder maar wat ons betreft voor leren gedurende je hele leven.’

Van den Berg is niet blij met het beeld dat we die dag ervoor lieten zien in onze uitzending: dat van een gesloten hek van De Ruimte. Directeur Ruud van Middelaar zegde een eerder toegezegd interview over democratisch onderwijs af omdat ‘de vraagstelling van de uitzending niet bij onze doelstelling past’. In die uitzending uitten enkele ouders kritiek op de democratische school DOE040 in Veldhoven. Die schoof uiteindelijk De Ruimte naar voren om te reageren namens de democratische scholen.

We gaan graag in op de uitnodiging van Van den Berg, want De Ruimte is de nestor van de democratische scholen in Nederland. Het is de oudste en grootste en de school is betrokken bij de oprichting van nieuwe democratische scholen door het hele land. We zijn benieuwd naar de visie van de democratische scholen. Wat willen ze nou precies bereiken? In onze vorige uitzending ging het ons om de vrijheid van particuliere scholen. Nu willen we graag weten wat er precies op die democratische scholen speelt.

Op dezelfde dag ontvangen we een mail van een moeder wiens kind op een andere democratische school heeft gezeten. Het is een van de vele reacties op de uitzending, die we in eerste instantie voor kennisgeving aannemen. 

'Mijn kind heeft op een democratische school gezeten, en ik ben daar vrijwilliger geweest. Ik kwam er op een gegeven moment achter dat er op de school werd gelobbyd om mee te doen met Avatar- cursussen (een soort Scientology). Ik had daar nog nooit van gehoord. Ik ben op internet gaan zoeken en schrok heel erg van wat ik daar tegenkwam. (…)

Ook kwam ik erachter dat op andere democratische scholen veel Avatar aanhangers rondliepen en dat mensen van onze school daar contact mee hadden. Toen ik erachter kwam, vielen wel veel dingen op hun plek. Er lopen op de democratische scholen heel veel mensen rond met veel liefde, die heel goede dingen voor de jongeren doen, en niets met Avatar hebben. Maar je voelt ook aldoor dat er dogma's op de school aanwezig zijn, waar je niet helemaal de vinger op kan leggen. (…)

Het is moeilijk uit te leggen maar toen ik ontdekte van Avatar, viel veel "onderbuikgevoel " ineens op zijn plek.' 

lees ook: Sektedeskundige: ‘Avatar voldoet aan kenmerken van destructieve sekte’ dinsdag 20 maart

23 februari 2018

Het gesprek op De Ruimte vindt plaats volgens de zogenoemde Consent-methode: één voor één krijgen we het woord en we mogen pas weer spreken als we weer aan de beurt zijn. We willen een artikel schrijven over de visie van de democratische scholen: Hoe kijken zij aan tegen het reguliere onderwijs, en wat willen ze met hun onderwijs bereiken? We vragen ook of het Avatar-gedachtegoed er iets mee te maken heeft. De school werpt de suggestie verre van zich.

Gert van den Berg: ‘Dit soort bedrijven (zoals Avatar, red.) hebben gewoon iets te vertellen op het gebied van verantwoordelijkheid, eigen keuze, oprechtheid, authenticiteit, verbinding met elkaar, wat is liefde?’

Margo Bruins: ‘Dit zijn persoonlijkheidstrainingen. Heel veel mensen doen allerlei soorten trainingen en dat heeft niks met democratische scholen te maken.’

Tijdens het gesprek wordt wel erkend dat enkele stafleden van de school de cursus hebben gevolgd, maar dat zouden we volstrekt los moeten zien van het onderwijs. Hoewel het dus een onschuldig programma is, speelt het geen enkele rol in het onderwijs, stelt de school.

We besluiten diezelfde dag wat dieper in Avatar te duiken. Wat is het voor organisatie en wie is er nou allemaal Avatar op De Ruimte?

Op de website van Avatar staan zogenoemde Avatar-Masters genoemd die zich daar zelf geregistreerd hebben. Van de stafleden van De Ruimte blijken er vijf op de lijst te staan, ook Ruud van Middelaar en Margo Bruins die die ochtend met ons aan tafel zaten. 

We schrijven een artikel over de visie van De Ruimte. We leggen het voor aan Gert van den Berg ter controle op feitelijke onjuistheden. Van den Berg stuurt ons terug: ‘De Ruimte heeft niets te maken met Avatar of soortgelijke bedrijven. Alle suggesties eruit dus, is onjuist.’ 

lees ook: 'Het regulier onderwijs stoomt je klaar voor fabrieksarbeider en die hebben we niet meer nodig' zaterdag 24 februari

We bellen Van den Berg op en vragen hem waar de weerstand tegen Avatar vandaan komt. Het was toch gewoon een bedrijf dat ‘iets te vertellen heeft op het gebied van verantwoordelijkheid, eigen keuze, oprechtheid’ etcetera? Waarom moet de vraag over Avatar dan uit het artikel?

Van den Berg: ‘Ik zou als bestuurslid opstappen mocht dat het geval zijn.’ Hij zegt Harry Palmer, de leider van Avatar, een ‘enge, manipulatieve man’ te vinden. ‘Iemand die helemaal niet uit vrijheid komt en een soort manipulatief gedrag erop nahoudt in zijn trainingen.’

We vragen hem of het hiermee niet alleen maar relevanter wordt om uit te zoeken wat de rol van Avatar is op zijn school. Maar dat vindt hij niet: ‘Het wordt het effect dat je een dicht hek gaat filmen en daarmee suggereert dat wij een enge gesloten club zijn.’

24 februari

We plaatsen het artikel. In de dagen daarna onderzoeken we websites en krijgen we discussies uit besloten Facebook-groepen doorgespeeld.

Zo schrijft een moeder die een kind had op De Ruimte op Facebook: ‘Ze kunnen heel hard zijn en vanuit hun ‘geloof’ mensen ook echt afschrijven, zich daarvan intrekken. Dat is richting volwassenen op zich niet zo’n punt, maar naar kinderen toe is dat geen verantwoordelijkheid nemen. Ik geloof dat ik er een boek over kan schrijven.’

Maar we vinden meer berichten, zoals van Bert van der Neut, voormalig directeur van de democratische school Blink in Culemborg. Hij vertrouwt een mede-Avatar die actief is in het onderwijs toe hoe het ervoor staat met Avatar op democratische scholen: ‘Bij De Ruimte is de meerderheid van de begeleiders inmiddels op niveau van Wizard (Avatar). Bij Blink School hebben inmiddels drie mensen Avatar gedaan.’

Van der Neut blijkt zelf Wizard te zijn. Hij heeft het met zijn vrouw tot dit niveau geschopt en vertelt er trots over op de website van Avatar. Hij besluit met de mededeling: ‘Ik hoop echt dat mensen er op een jongere leeftijd mee beginnen. Het zal echt de wereld veranderen.’ Ja,' vult zijn vrouw aan, ‘het allerbelangrijkste is dat we de jeugd moeten inspireren. Ik bedoel: zij leven nog langer.’

lees ook: Slavernij: 'Wij doen hetzelfde met kinderen op school' donderdag 15 maart

Een andere Wizard die actief is op democratische scholen is Gio Vogelaar. Hij richtte de democratische school Utrecht op en werkt nu nog als invalkracht op democratische scholen. Daarnaast begeleidt hij jongeren met labels als ADHD en autisme met zijn eigen bedrijfje Jeugdzorgvuldig. Daarbij gebruikt hij Avatar-methodes. Tijdens een lezing op De Ruimte vertelde hij eerder over een jongen met ADHD die ‘dusdanig is opgeknapt dat ie weer baas werd in zijn eigen hoofd, zijn eigen gedachtewereld. Die heeft ook het geluk gehad dat ie een vooruitstrevende huisarts had, die heeft ‘m gezegd van ‘Nou, als je nou weer druk wordt in je hoofd, kies dan voor óf een pilletje, óf een Avatar-oefening. En ik weet dat ie momenteel geen pilletjes meer slikt.’

Als Avatar helpt bij gedragsstoornissen, zoals Vogelaar stelt, hoe zit dat dan bij ziektes? Vogelaar: ‘Dat ligt aan de mensen zelf. Avatar is ervan overtuigd dat wij ons eigen leven creëren vanuit onze overtuiging. En als iemand denkt dat ie iets zelf kan oplossen, en hij is daar voldoende van overtuigd – die voorbeelden zijn er trouwens, en niet alleen in Avatar, die zijn er ook op andere vlakken – dan kunnen mensen dat. Dus ik geloof dat wel ja.’

Van de Keuken: ‘Ja, dus ook als ze bijvoorbeeld kanker hebben?’

Vogelaar: ‘Die voorbeelden zijn er geweest. Ik weet niet of dat bij Avatar was, maar ik heb daar wel voorbeelden van gelezen.’

lees ook: Óf een pilletje óf een Avatar-oefening tegen ADHD vrijdag 09 maart

Op Facebook stuiten we op nog een moeder die haar kinderen op De Ruimte had. We bellen haar op. ‘Onze kinderen waren vastgelopen in het regulier onderwijs.  De Democratische school De Ruimte was ons laatste redmiddel. We zijn er met open armen ontvangen en in het begin kwamen de kinderen echt tot rust.  Maar toen hoorden we dat de school vol zat met Avatars in de leiding. Ouders sleepten hun kinderen zelfs mee.  Ik had nog nooit van Avatar gehoord en ik kon er niets van terugvinden op de website van de school. Ik ben me toen gaan verdiepen in Avatar en schrok me rot! Nu snapte ik de gedragsverandering bij de kinderen. Ik ben toen naar de schoolleiding gestapt, maar die ontkende dat Avatar in het lesprogramma wordt gebruikt. Het was hun woord tegen ons woord. 

We hebben onze kinderen onmiddellijk van school gehaald, waarna ze thuis kwamen te zitten. En toen begon de ellende pas echt. Een paar weken later viel er een procesverbaal op de deurmat omdat we de leerplichtwet overtraden. We voelden ons een crimineel, terwijl we gewoon onze kinderen wilden beschermen. De school had eerlijk en open moeten zijn over Avatar, maar het meest boos zijn we op overheid die dit laat dit gebeuren.’ 

2 maart

We vragen Gert van den Berg of we hem kunnen interviewen. Zijn antwoord: ‘Er is geen interesse om het verder over organisaties als Avatar te hebben. We hebben er niks mee.’

En: ‘We hebben al een reactie gegeven. Hoe vaak wil je horen dat de school helemaal niets te maken heeft met Avatar? Wat wil je nu eigenlijk? Praten over onderwijs, dan zijn we graag van de partij. Maar over Avatar moet je bij Avatar zijn.’

5 maart

We ontvangen nog een mail van een moeder wiens kinderen op De Ruimte zaten: ‘Onze kinderen hebben op de ruimte gezeten. Onze ervaring is dat de hersenspoeling door Avatar daar zeer aanwezig is. Eigenlijk is de manier waarop Ruud de vragen van de verslaggever beantwoordt in de uitzending ook heel Avatar. Ik heb het als een poging tot hersenspoeling ervaren, het voortdurend spelen met de emoties van de ander, diegene terugwerpen op zichzelf als het jou zo uitkomt (dus je kunt heel nare dingen tegen iemand zeggen en als die daar dan last van heeft zeggen dat hij er last van heeft omdat hij kennelijk iets nog niet verwerkt heeft en in die trant kun je eeuwig doorgaan). Eigenlijk schrijft Avatar je voor hoe je de wereld moet waarnemen. Echt, het is veel schadelijker dan ze jullie doen denken en zit diep verwoven in het sociocratische van de democratische scholen. Praat maar eens wat langer met Margo Bruins. Merk je vanzelf hoe ze je als ouder af proberen te breken (op het niveau van of jij wel vertrouwen hebt in je kind) om je op de bodem Avatar aan te reiken.’

We spreken de moeder uitgebreid. Ze vertelt over een van de begeleiders op de school, Margo Bruins, die volgens de moeder spreekt over Avatar als de ‘ultieme therapie’. ‘Je hebt heel veel alternatieve geneeswijzen, maar als je echt gelukkig wil worden dan is er Avatar,' zo zou ze vaker zeggen.

We vragen de moeder of ze dit aan kan tonen. Want hoe kunnen wij controleren of de begeleider dit echt gezegd heeft? Ze stuurt ons een mail door, gericht aan de ouders van De Ruimte, waarin de begeleider haar diensten aanprijst.

‘Ik geef Avatartrainingen. Avatar® is het meest krachtige, puurste zelfontwikkelingsprogramma dat beschikbaar is. Het is een serie ervaringsgerichte oefeningen die je in staat stellen jezelf te herontdekken en je bewustzijn af te stemmen op datgene wat je wilt bereiken. Je zult je eigen unieke inzichten en realisaties ervaren. Jij bent het die meer over jezelf te weten komt.
(…)
Mocht je interesse hebben in een van deze gebieden laat het mij weten.’

Dan stuiten we op een bericht op de website van Avatar van twee medewerkers van de school die een bericht schrijven nadat ze de Wizard-cursus hebben gevolgd in het Amerikaanse Orlando. Op de website van Avatar schrijven staflid Heleen Groot en voormalig staflid Rijk van Rossum: ‘Op onze democratische scholen in Nederland, waar kinderen vrij zijn om te leren wat ze willen, gebruiken wij Avatar-instrumenten om echte vrijheid te creëren. Meer en meer kinderen van onze scholen, ouders en docenten zijn Avatar.’

8 maart 2018

Het staat niet in de schoolgids, noch op de website of in enige andere publicatie van de Ruimte, maar dus wel op de website van Avatar zelf: de school zou Avatar zelfs gebruiken in het onderwijs. We besluiten opnieuw contact te leggen met De Ruimte. Eerst bellen we directeur Ruud van Middelaar.

Teun van de Keuken: Meerdere personen op de Ruimte is Avatar Wizard, maar waarom vind ik dat nergens op de website of publieke informatie van De Ruimte?   

Van Middelaar: ‘Ik denk dat je dit gesprek verder via Gert (die de communicatie doet, red.) moet laten lopen en we hebben afgesproken dat dat via hem loopt.’ Gevraagd naar zijn eigen positie binnen Avatar verbreekt hij de verbinding.

We bellen Gert van den Berg. Kunnen we hem wel wat vragen stellen over de relatie tussen de school en Avatar? Van den Berg: ‘Ja, die is er niet, daar kan ik heel simpel in zijn.’

Van de Keuken: ‘Één van uw personeelsleden zegt op de Avatar-website dat op democratische scholen in Nederland Avatar wordt gebruikt als instrument om zoals zij het dan noemen vrijheid te creëren.’

Van den Berg: ‘Ik weet niet wie dat zegt maar dat is absoluut een vergissing. Gun mensen een vergissing.’

Van de Keuken vraagt door maar dan verliest Van den Berg, die met koorts op bed ligt, zijn geduld: ‘Ik wil een interview als ik weer beter ben, als ik al een interview wil, en al helemaal niet over Avatar. Ik heb er echt gewoon genoeg van. Die populistische tabloidjournalistiek van jullie.’ Ook dit gesprek eindigt met de hoorn op de haak.

18 maart

We spraken drie moeders die hun kind(eren) van De Ruimte haalden vanwege het Avatar-gedachtengoed, en één ouder die om die reden haar kind van een andere democratische school haalde. Een deel van de staf op De Ruimte is Avatar, volgens een voormalig democratische schoolleider zelfs meer dan de helft en op het niveau van Wizard, of tovenaar. Een docent van De Ruimte schrijft op de website van Avatar dat het materiaal op school wordt gebruikt. Een andere begeleider prijst Avatar-trainingen aan in een mail aan ouders.

We besluiten onze bevindingen in een mail nogmaals en in volledigheid aan De Ruimte voor te leggen. De reactie van twee medewerkers op de website van Avatar, die spreken over de Avatar-tools die op school gebruikt zouden worden, stamt volgens de school uit 2007 en de school onderzoekt hoe deze verwijderd kan worden. ‘Ze hebben dit vanuit hun enthousiasme geschreven, maar het is niet afgestemd met de school en als zodanig onjuist.’

‘Margo Bruins geeft aan dat zij zich een mail met een uitnodiging hiertoe niet kan herinneren, maar mocht die in een ver verleden geschreven zijn, dan is dit op persoonlijke titel geweest en was dit nooit bedoeld als een schoolgerelateerde activiteit.’

De school stelt verder met nadruk dat het Avatar-materiaal geen rol speelt op de school. Lees de volledige reactie van de school:

lees ook: Democratische school De Ruimte reageert op onderzoek De Monitor dinsdag 27 maart

Straks om 21:25 uur in De Monitor: Avatar in de klas

Onderwijs / Onderwijs

Weet jij meer?

We gaan door met ons onderzoek naar alternatieve levensbeschouwingen in onze maatschappij. We stuitten op een lijst van ruim 1000 Avatar-leraren in Nederland. Wij zijn benieuwd waar zij actief zijn. Weet jij meer? Tip ons!
Deel jouw ervaring

Sietze van Loosdregt

Redacteur

Deel jouw ervaring

Dit artikel is geschreven door:

Sietze van Loosdregt Redacteur

Sietze van Loosdregt komt van het platteland. En dat zie je terug zijn werk. Zo maakte hij voor De Monitor uitzendingen over megastallen, de Q-koorts en windmolens. Maar ook over sociaal maatschappelijke thema’s als het onderwijs en de sociale dienst. Hij begon zijn werk in Hilversum bij het actualiteitenprogramma Netwerk, en werkte daarna onder meer voor de discussieprogramma’s Rondom 10 en Debat op 2.

Lees verder
@sietze_1

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Meer weten?

Machteloze ouders, overwerkte leraren en bezorgde orthopedagogen. We krijgen tips uit alle hoeken sinds we ons dossier Onderwijs weer hebben geopend en onderzoeken of het passend onderwijs wel goed uitpakt voor die leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben. 

Alles over dit onderzoek