Onderwijs / Onderwijs

Avatar-aanhangers voor de klas: vloek of zegen?

maandag 05 maart 2018 Leestijd: 4 min.

Wat is de rol van zogenoemde Avatar-trainingen in het democratisch onderwijs? / ANP

Sietze van Loosdregt

Redacteur

maandag 05 maart 2018 Leestijd: 4 min.

Een opmerkelijke mail van een voormalig vrijwilliger op een democratische school: ‘Op de school werd gelobbyd om mee te doen met Avatar-cursussen (een soort Scientology).’ Is Avatar inderdaad een soort Scientology? En is het erg als scholen zich hiermee in laten?

Avatar is een persoonlijk ontwikkelingsprogramma, waarover de organisatie zelf schrijft: ‘Volgens vele studenten is Avatar het meest krachtige, puurste zelfontwikkelingsprogramma dat beschikbaar is. Het bestaat uit een reeks ervaringsgerichte oefeningen waarmee je jezelf gaat herontdekken en jouw bewustzijn kunt afstemmen op wat jij wilt bereiken. Daarbij ga je jouw eigen unieke inzichten en realisaties beleven.’

Onschuldig

We bellen Bert van der Neut. Hij doorliep alle Avatar-trainingen én gaf leiding aan verschillende scholen, zowel regulier als democratisch. Vindt hij het terecht dat onze tipgever waarschuwt voor Avatar? Volgens hem zijn de trainingen onschuldig en zouden juist meer leerkrachten de cursus moeten volgen. Want de Avatarcursus helpt je om ‘bewuster te worden van je eigen overtuigingen. Hierdoor kun je opener naar je eigen gedrag en anderen kijken.’ Met zo'n leerkracht voor de klas kunnen kinderen zich volgens Van der Neut beter ontwikkelen.

Onze tipgever heeft dus minder goede ervaringen met Avatar. Dit is de mail:

'Mijn kind heeft op een democratische school gezeten, en ik ben daar vrijwilliger geweest. Ik kwam er op een gegeven moment achter dat er op de school werd gelobbyd om mee te doen met Avatar-cursussen (een soort Scientology). Ik had daar nog nooit van gehoord. Ik ben op internet gaan zoeken en schrok heel erg van wat ik daar tegenkwam. Ook kwam ik erachter dat op andere democratische scholen veel Avatar-aanhangers rondliepen en dat mensen van onze school daar contact mee hadden. Toen ik erachter kwam vielen wel veel dingen op hun plek.'

Toen ik ontdekte van Avatar, viel veel "onderbuikgevoel" ineens op zijn plek.'

'Er lopen op de democratische scholen heel veel mensen rond die met veel liefde, heel goede dingen voor de jongeren doen, en niets met Avatar hebben. Maar je voelt ook aldoor dat er dogma's op de school aanwezig zijn, waar je niet helemaal de vinger op kan leggen. Alsof er krachten aan het werk zijn, die zonder dat bekend te maken de boel een bepaalde richting uitsturen. De structuur van wie er de baas is en wie beslist, is ook heel ondoorzichtig. Ook het overdreven hameren op ondernemerschap en eigen verantwoordelijkheid (van leerlingen én docenten) bleek heel erg Avatar. Het is moeilijk uit te leggen maar toen ik ontdekte van Avatar, viel veel "onderbuikgevoel" ineens op zijn plek.'

Lobby?

Een korte rondgang op de site van Avatar Nederland leert ons dat inderdaad een deel van de medewerkers en oprichters van een aantal democratische scholen Avatar Master is, zoals de tipgever stelt. Een Avatar Master is iemand die gecertificeerd is om de trainingen zelf te geven. Maar wordt er ook gelobbyd om deze training te gaan volgen, zoals de tipgever stelt? Van der Neut zegt daar in zijn tijd op democratische scholen nooit iets gemerkt te hebben van deze vermeende lobby. ‘Mensen die de training gevolgd hadden, waren er wel erg enthousiast over. Ik was persoonlijk zo onder de indruk van een verandering die ik bij iemand zag voor en na de Avatartraining, dat ik daar nieuwsgierig naar werd.'

Ik was zo onder de indruk van een verandering die ik bij iemand zag voor en na de Avatartraining, dat ik daar nieuwsgierig naar werd.Bert van der Neut

In algemene zin geldt volgens Van der Neut dat iedere volwassene die op een democratische school met kinderen wil werken, 'uiteraard gestimuleerd wordt om zich persoonlijk te ontwikkelen. Er deden in mijn tijd verschillende mensen mindfulnesstrainingen, trainingen geweldloze communicatie en andere cursussen. Net zoals overigens op reguliere scholen. Op de democratische scholen die ik ken doen waarschijnlijk meer begeleiders aan NLP (Neuro Linguistisch Programmeren, een soort bewustzijnstraining, red.) en Mindfullness, wat inmiddels vergoed wordt door iedere verzekeraar, dan aan Avatar.’ 

Scientology?

En hoe zit het dan met de link naar Scientology? Volgens Van der Neut is die link er helemaal niet. Oprichter van Avatar Harry Palmer gaf weliswaar enige jaren leiding aan een regionale afdeling van Scientology, Avatar heeft daar volgens Van der Neut niets mee te maken. ‘Iedereen heeft wel eens iets gedaan waar hij achteraf spijt van heeft.’

Avatar op school

Klopt het wat onze tipgever schrijft dat het Avatar-gedachtengoed doordringt in het onderwijs. En is dat erg? Eerder schreven we over de Ruimte in Soest alwaar een deel van de leiding dit programma heeft gevolgd. Volgens de school is er geen sprake van enige vermenging tussen het Avatar-gedachtengoed en dat van de school. Ook worden de Avatar-technieken niet in de lessen gebruikt, stelt de school. Avatar Master Margo Bruins: ‘Dit zijn persoonlijkheidstrainingen. Heel veel mensen doen allerlei soorten trainingen en dat heeft niks met democratische scholen te maken.’ Van der Neut onderschrijft dit. ‘Er is wereldwijd een groeiend bewustzijn van mensen over hun eigen gedrag. Grote bedrijven stoppen hier via hun personeelsafdelingen ook miljarden in. Het is volledig mainstream om jezelf te ontwikkelen.’  

Grote bedrijven stoppen hier via hun personeelsafdelingen ook miljarden in.Bert van der Neut

Op het eerste gezicht zijn er een aantal treffende overeenkomsten tussen de ideeën van Avatar en die van de democratische scholen. Zo is de eigen verantwoordelijkheid bij beiden erg belangrijk en richten beiden zich op een ‘transitie’ van de samenleving. Oprichter van Avatar Harry Palmer heeft het in dit verband zelfs over ‘Avatar politiek’. Palmer: ‘Verander genoeg samenlevingen en je verandert de beschaving. Één persoon tegelijk.’ Lees meer over de transitie die de democratische school De Ruimte voor ogen heeft:

lees ook: 'Het regulier onderwijs stoomt je klaar voor fabrieksarbeider en die hebben we niet meer nodig' zaterdag 24 februari

Bert van der Neut volgde de Avatar-trainingen in 2010 en gaf daarna een tijdje trainingen als Avatar Master. Volgens hem is het niet raar dat medewerkers van democratische scholen  vaker dan gemiddeld dit soort bewustzijnstrainingen doorlopen. ‘Mensen die op democratische scholen werken zijn ook bezig met bewustwording: Hoe gaan we om met onszelf? Wat projecteer je op anderen en wat los je zelf op? Avatar zorgt ervoor dat mensen hun eigen emotionele ballast voor een deel opruimen waardoor ze veel opener en vrijer naar hun eigen gedragen omgevingkunnen kijken.’

Volgens Van der Neut zouden meer leerkrachten een dergelijke training moeten volgen. ‘Veel mensen projecteren hun eigen ellende op kinderen. Hun eigen vooroordelen, over kinderen en hun ouders bijvoorbeeld. Vrijwel iedereen doet dat, leerkrachten dus ook. Als ze dat niet zouden doen kunnen kinderen zich veel beter ontwikkelen.’

Onderwijs / Onderwijs

Weet jij meer?

In hoeverre dringt het Avatar-gedachtengoed door op democratische scholen? En is dat een vloek of juist een zegen? Heb jij hier ervaring mee? Laat het ons weten!
Deel jouw ervaring

Sietze van Loosdregt

Redacteur

Deel jouw ervaring

Dit artikel is geschreven door:

Sietze van Loosdregt Redacteur

Sietze van Loosdregt komt van het platteland. En dat zie je terug zijn werk. Zo maakte hij voor De Monitor uitzendingen over megastallen, de Q-koorts en windmolens. Maar ook over sociaal maatschappelijke thema’s als het onderwijs en de sociale dienst. Hij begon zijn werk in Hilversum bij het actualiteitenprogramma Netwerk, en werkte daarna onder meer voor de discussieprogramma’s Rondom 10 en Debat op 2.

Lees verder
@sietze_1

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Meer weten?

Machteloze ouders, overwerkte leraren en bezorgde orthopedagogen. We krijgen tips uit alle hoeken sinds we ons dossier Onderwijs weer hebben geopend en onderzoeken of het passend onderwijs wel goed uitpakt voor die leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben. 

Alles over dit onderzoek