Gezondheid en zorg / Crisis in het ziekenhuis

Interview Spoedeisende hulp arts Annemarie van der Velden

‘Als ik hiermee één leven kan redden, is het de moeite waard’

zondag 08 september 2019 Leestijd: 4 min.

Annemarie van der Velden in gesprek met Teun van de Keuken / De Monitor

Huub Floor

Verslaggever

zondag 08 september 2019 Leestijd: 4 min.

‘We zijn tot de conclusie gekomen dat als het naar buiten komen hiervan maar één leven zou kunnen redden, dat het al de moeite waard is.’ Was getekend: Annemarie van der Velden, spoedeisende hulp arts in het Albert Schweitzer Ziekenhuis. Maar wat is het probleem waar Van der Velden over naar buiten wil treden? 

Ziekenhuizen maken heel veel gebruik van computersystemen. Alles wat er over jou bekend is, wordt opgeslagen in een elektronisch patiëntendossier (EPD). Dat is handig, want dan kan iedereen in het ziekenhuis direct bij jouw gegevens als het nodig is. Zo weet men of je allergisch bent voor medicijnen, wat je meest actuele situatie is, en wat je in het verleden allemaal hebt meegemaakt. 

Of om het belang van het EPD nog beter te duiden: geregeld als je ergens leest dat een ziekenhuis een dag of twee dicht is, komt dit omdat er een storing is met dit systeem, of de toegang tot dit systeem.

Maar, uit ons onderzoek blijkt dat veel artsen moeite hebben met het systeem waar ze mee werken. De problemen zouden zelfs gevaarlijk zijn voor de zorg. In maar liefst 50 van de 75 Nederlandse ziekenhuizen wordt dat systeem geleverd door IT-bedrijf Chipsoft, zo ook in het Albert Schweitzer Ziekenhuis. Chipsoft werkt niet altijd mee als artsen iets verandert willen zien in dat systeem, zo vertelt Van der Velden aan onze presentator Teun van de Keuken.

lees ook: Kwaliteit van zorg in gevaar doordat artsen geen gegevens kunnen uitwisselen donderdag 05 september

Teun van de Keuken: Dus zo’n systeem kan een kwestie van leven of dood zijn?

Annemarie van der Velden: ‘Nou vertraging in zo’n systeem wel ja. En het feit dat zo’n systeem ervoor kan zorgen dat bepaalde dingen niet mogelijk zijn, tot je op een knop drukt. Ik zou willen dat er beter wordt geluisterd naar de professionals die er elke dag mee moeten werken. Als meerdere mensen van meerdere afdelingen in het ziekenhuis zeggen dat het anders moet omdat dat beter of veiliger moet, dan is dat echt the way to go.’

Hoe ziet ‘vertraging in een systeem’ er dan uit voor iemand die geen idee heeft hoe een ziekenhuissysteem werkt? 

‘Je komt bijvoorbeeld met een heel acuut probleem met je buik, waarvoor je direct door moet naar de operatiekamer. En dan moet er eerst iemand in het systeem een bepaalde aanvraag doen, een bepaalde financiële aanvraag eigenlijk, voordat boven op de operatiekamer alles in werking kan. Het werkt letterlijk niet totdat dat gedaan is. En dat is letterlijk iets waarvan we gezegd hebben: goh, we zouden voor de spoedeisende hulp dat stukje heel graag willen kunnen overslaan.’ 

Zodat je er omheen gaat?

‘Ja, want in die hele acute situatie wil je niet eerst nog 2 minuten bezig zijn om iets in te vullen, maar moet je direct die patiënt kunnen opereren.’ 

Angst om uit de school te klappen

Even terug naar die eerste uitspraak van Van der Velden: ‘We zijn tot de conclusie gekomen dat als het naar buiten komen hiervan maar éénleven zou kunnen redden, dat het al de moeite waard is.’ 

Waarom is er angst om over het bedrijf achter het systeem te praten? Chipsoft levert aan het merendeel van de ziekenhuizen in Nederland de belangrijkste software. Het is daarmee een essentieel bedrijf voor de zorg. Maar heel veel artsen en ziekenhuisbestuurders willen alleen maar anoniem met ons praten over de onvrede die ze voelen over het systeem en het bedrijf. Ze zijn bang om slechter behandeld te worden, als ze zich negatief uitlaten. Maar, Van der Velden niet. Ze wil graag dat de situatie verandert.

lees ook: 'IT-leveranciers houden slechte uitwisseling van patiëntgegevens in stand' zondag 08 september

Hoe typeer jij de houding van Chipsoft ten opzichte van het ziekenhuis?

‘Mijn ervaring op onze afdeling is dat het gewoon moeilijk is om dingen voor elkaar te krijgen. In de beginperiode (direct na aanschaf van het systeem, red.) is er dus heel veel contact, maar op moment dat de implementatie van dat nieuwe systeem is gedaan, dan loopt alles via de eigen ict-afdeling. En op het moment dat je een verandering van hen nodig hebt omdat alleen zij (Chipsoft, red.) die kunnen doen, dan is dat erg moeilijk. Daar gaat veel tijd overheen en direct contact met het bedrijf is er sowieso nooit.’ 

Ze trekken een hoge muur op?

‘Ziekenhuizen mogen het een soort van zelf uitzoeken. Er wordt hard gewerkt door de ict-afdeling in het ziekenhuis, maar die kan maar een klein deel veranderen van zo’n systeem en de rest moet via Chipsoft, maar de bereikbaarheid is heel moeilijk. Met name zaken die echt aanpassingen in het dossier vereisen, daar moet eigenlijk heel hard over worden onderhandeld.’

Hoe zou dat kunnen komen? 

Ik heb de indruk dat geld een rol speelt, met name wanneer er veel geïnvesteerd moet worden in iets nieuws of iets anders. En als dat niet een wettelijke norm is waaraan voldaan moet worden of een landelijk protocol wat echt vanuit de vakvereniging wordt opgelegd, dan is er voor hen geen harde noodzaak om dat op die manier te doen.’

Van der Velden staat niet alleen in haar strijd. In ons onderzoek spreken we veel artsen en ook bestuurders van ziekenhuizen die niet tevreden zijn met hun systeem. Maar even een ander systeem kopen gaat ook niet zomaar. Vaak zijn de aankoopkosten vele miljoenen, die over een periode van 10 of 15 jaar moeten worden afgeschreven. Een nieuw systeem installeren en laten werken in een ziekenhuis, kost vaak meerdere jaren.

En wat zegt dat Chipsoft hierover dan? 

Het zijn nogal stevige beweringen van Van der Velden. Uiteraard hebben we het bedrijf Chipsoft uitgebreid om een reactie gevraagd op haar uitspraken, en die van andere mensen die zondag in onze uitzending te zien zijn. Het bedrijf gaat echter nauwelijks concreet in op onze vragen en houdt het bij een algemeen antwoord: ‘Kwaliteit, patiëntveiligheid en gebruikersvriendelijkheid/gebruiksgemak zijn belangrijke voorwaarden en uitgangspunten bij het ontwikkelen van onze oplossingen.’ 

Wil je meer weten over de macht van IT-leveranciers in de zorgwereld? Kijk dan vanavond om 22:38 op NPO2 naar onze uitzending over dit onderzoek! 

Verkenning Research Opnames Uitzending

Crisis in het ziekenhuis

Uitzending

Ziekenhuizen werken met computersystemen die slecht met elkaar praten. Als jij in ziekenhuis A vaak komt en ze weten daar alles van je, maar je wordt in ziekenhuis B met spoed opgenomen, kan de arts daar vaak niet zien wat er allemaal al van jou bekend is. Waarom is dat erg? En hoe kan het dat in 2019 dit nog niet goed werkt? Wij zoeken het uit.

Deel jouw ervaring 53 andere artikelen in onderzoek

255 tips

ontvangen

Dit artikel is geschreven door:

Huub Floor Verslaggever

Huub Floor is een dertiger met een ziel van een doorgewinterde onderzoeksjournalist. Met flair, uitdagend en soms tot op het randje maakt hij verhalen. Maar niet voordat onomstotelijk vast staat dat wat hij onderzoekt ook klopt. Daarom schuwt hij het ook niet om dikke stapels documenten door te spitten waarbij hij snel tot de kern komt. Een lekker verhaal is leuk, maar het moet wel kloppen.

Lees verder
@huubfloor

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Na twee uitzendingen over de personeelstekorten gaan we nu de problemen bij de uitwisseling van patiëntengegevens onderzoeken.
Alles over dit onderzoek