‘Als gemeente willen we meer doen, maar we lopen tegen privacyregels aan’

vrijdag 01 juli 2016 Leestijd: 4 min.

Rolstoel bij raam_2 /

Stephanie Sint Nicolaas

Redacteur

stephanie.sintnicolaas@kro-ncrv.nl

vrijdag 01 juli 2016 Leestijd: 4 min.

Na een incident met een verward persoon wordt er niet zelden in de richting van de gemeente gewezen. Was er meer informatie bekend over de verwarde man of vrouw in kwestie? Had men eerder moeten ingrijpen? Had men het ‘kunnen weten’? We gaan in Hardinxveld-Giessendam langs bij wethouder Trudy Baggerman. Zij wil juist heel graag dat de gemeente verantwoordelijkheid neemt voor verwarde personen. Maar ze loopt daarmee tegen een probleem aan. ‘Er staan nog zoveel schotten tussen de verschillende partijen, dat we lang niet alle informatie hebben die we moeten hebben om goed en snel te kunnen handelen.’

We zijn onderweg van het station naar het gemeentehuis van Hardinxveld-Giessendam en lopen door een rustige, dorpse omgeving. Niet meteen de eerste plek waar je aan zou denken bij het thema ‘verwarde mensen’. Als we de Hardinxveldse wethouder Trudy Baggerman de hand schudden, vertelt ze dat dat een misvatting is. ‘Natuurlijk is de schaal van de problemen hier anders. Maar excessen zijn er hier net zo goed als in grote steden. Verslavingsproblematiek, dementerende ouderen die te lang op zichzelf wonen, psychoses: ik zie het als wethouder allemaal voorbij komen. Ik krijg er juist heel veel van mee omdat dit een kleine gemeente is waarin iedereen elkaar kent.’

Geen mandaat om te handelen

Hoe komen we in ons onderzoek bij Trudy Baggerman terecht? We krijgen een mail van een tipgever die ons erop wijst dat de problematiek rondom verwarde mensen een belangrijk thema is voor deze wethouder. En als we contact met haar opnemen, blijkt dat inderdaad te kloppen. Een week later zitten we voor een uitgebreider gesprek bij haar aan tafel. Baggerman steekt van wal: ‘Wat ik in mijn gemeente nog té vaak zie gebeuren, is dat je het langzaam ziet fout lopen met iemand, en dat we dan achteraf moeten zeggen: we stonden erbij en we keken ernaar. Je voelt je verantwoordelijk voor de mensen in jouw gemeente. En je wordt ook aangesproken als er iets mis gaat. Maar we hebben nu als gemeente niet altijd de informatie en ook niet het mandaat om goed te handelen.’

Wat ik in mijn gemeente nog té vaak zie gebeuren, is dat je het langzaam ziet fout lopen met iemand en dat we dan achteraf moeten zeggen: we stonden erbij en we keken ernaar.'

Baggerman legt uit: de gemeente staat met de sociale wijkteams aan de basis van de zorg voor verwarde personen. Vaak komen mensen die in de problemen zitten, niet meteen in specialistische GGZ-zorg terecht, maar is er aan sociaal wijkteam dat ‘bemoeizorg’ geeft. ‘Ik zit in de zorgketen nog vóór de crisisdienst en de specialistische GGZ-zorg. Wij proberen juist te voorkomen dat er ‘opgeschaald’ moet worden naar de GGZ. Het probleem ligt ín de gemeente, dus we willen het daar ook graag oplossen. We willen geen moeilijke weg inslaan als er ook een makkelijkere weg mogelijk is.’

Sociale wijkteams staan soms buitenspel

Daar wringt volgens de wethouder nu juist de schoen. De gemeente heeft op papier een grotere verantwoordelijkheid in de zorg voor verwarde mensen. Maar als er beslissingen genomen moeten worden over de zorg, dan staat het sociaal wijkteam soms buitenspel. ‘Als gemeenten hebben wij vanuit het Rijk de opdracht gekregen om dichterbij de mensen zorg te leveren. Het idee was: Eén gezin, eén regisseur. Wat we nu zien is dat er een sociaal wijkteam, met daarin 12 tot 15 professionals, bezig is om goede zorg voor iemand te leveren. En om daarmee te voorkomen dat diegene een gevaar voor zichzelf en anderen vormt. Als door de professionals in dat wijkteam, die de situatie vanaf het eerste begin kennen dan wordt gezegd: deze dementerende mevrouw kan niet meer thuis wonen, want ze laat het gas openstaan en wij durven het niet meer aan, dan vind ik dat we daar naar moeten luisteren. Maar in de huidige situatie moet er een indicatie van een zorgkantoor komen. Door iemand die een momentopname maakt. Ik vind dat geen goede zaak. Als van ons als gemeente wordt gevraagd om de verantwoordelijkheid voor verwarde mensen te pakken, dan vind ik ook: geef ons dan de ruimte om te doen wat we moeten doen. Verwarde mensen moeten niet iedere keer opnieuw hun verhaal vertellen. Er moet regie zijn.’

Privacyregels zitten in de weg

Baggerman vertelt dat ook privacyregels het sociaal wijkteam in de weg staan. Nu is het volgens haar zo dat politie, huisarts en GGZ niet zomaar informatie over verwarde personen mogen doorgeven aan het wijkteam. Er staat zelfs een boete op als ze dat tóch doen. ‘Een verward persoon moet dan zélf toestemming geven om die informatie te geven. Je kunt je je er vast wel iets bij voorstellen dat dat niet altijd realistisch is. Ik vind: privacy is een groot goed. Maar het moet niet zo zijn dat we daardoor in de wijkteams cruciale informatie missen die ervoor kan zorgen dat de situatie níet uit de hand loopt. Ik wil niet aan mijn inwoners uit te hoeven leggen waarom er een heel flatblok is weggevaagd doordat iemand aan de gaskraan heeft gedraaid, terwijl we met z’n allen wel door hadden: hier gaat het helemaal niet goed en we moeten ingrijpen.’

'Ik wil niet aan mijn inwoners uit te hoeven leggen waarom er een heel flatblok is weggevaagd doordat iemand aan de gaskraan heeft gedraaid.'

Baggerman schetst hoe ze het graag zou zien: de wijkverpleegkundige uit het sociaal team die bij de politie binnenloopt om te overleggen. Klopt het dat jullie gisteren aan de deur stonden bij deze meneer? Wat is er aan de hand, en wat kunnen wij betekenen? 'Ik sta helemaal achter het beleid dat mensen waar ‘iets’ mee is langer thuis kunnen blijven wonen met zorg op maat. Maar het is wat mij betreft wel hoog tijd dat deze fouten in het systeem worden gerepareerd. Ik roep minister Schippers dan ook op hier haast mee te maken.’

Reactie minister Schippers

Is de minister het eens met wethouder Baggerman dat de informatie-uitwisseling tussen de verschillende partijen die met verwarde mensen te maken hebben, nu niet optimaal werkt? En zoja, is zij van plan hieraan iets te veranderen? We vragen haar om een reactie.

Wij vervolgen ons onderzoek naar Verwarde Mensen. Heb jij een tip voor ons? Mail dan naar tip insturen

Lees meer over

Gezondheid en zorg Verwarde mensen
Verkenning Research Opnames Uitzending

590 tips

ontvangen

Ervaringsdeskundigen

gezocht

Dit artikel is geschreven door:

Stephanie Sint Nicolaas Redacteur

Stephanie Sint Nicolaas voltooide na een bachelorstudie geschiedenis een master Journalistiek en Nieuwe Media. Ze werkte voor zowel radio (Radio 1) als voor verschillende journalistieke televisieprogramma's (Knevel en van den Brink, Rondom 10, Debat op 2, Altijd Wat). In haar vrije tijd fotografeert ze graag en net als in haar redactiewerk is het doel om bijzondere verhalen van mensen in beeld te brengen. Voor De Monitor deed ze research, en filmt en monteert ze nu video's voor social media.

Lees verder
@stephsint

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Sinds de bezuinigingen op de geestelijke gezondheidszorg neemt het aantal incidenten met verwarde mensen toe. Ruim 75.000 meldingen kwamen er in 2016 bij de politie binnen, een stijging van 14% ten...
Alles over dit onderzoek