8-jarige John heeft geen leerplicht meer, maar wat nu?

donderdag 06 september 2018 Leestijd: 3 min.

Schoollokaal / ANP foto

Saskia Adriaens

Verslaggever

saskia.adriaens@kro-ncrv.nl

Karen Geurtsen

Redacteur

karen.geurtsen@kro-ncrv.nl

Marjolein Schut

Redacteur

marjolein.schut@kro-ncrv.nl

donderdag 06 september 2018 Leestijd: 3 min.

Voor ons onderzoek 'Vrijstelling van de leerplicht en dan?' komen we in contact met moeder Caroline. Haar zoon John (8) is sinds vorig jaar vrijgesteld van de leerplicht en gaat niet naar school. De van origine Engelse Caroline geeft hem zo goed en zo kwaad als het kan zelf les. Ze mailt: ‘Hij mist nu behoorlijk veel belangrijke vakken in het Nederlands. En ik krijg verder geen hulp aangeboden.’ Hoe kan dit?

Caroline vertelt ons haar verhaal, maar wil in Johns belang liever niet dat we hun echte namen erbij zetten. Net als andere vierjarigen start John zijn schoolcarrière op een reguliere basisschool. Na een tijdje blijkt dat John last heeft van de vele prikkels die hij daar krijgt. Hij functioneert niet goed in de klas en wordt agressief omdat hij zich onveilig voelt. Testen volgen. Conclusie: John is licht autistisch en heeft een hoog IQ.

lees ook: Zorgboerderijen zien toename kinderen met een vrijstelling van leerplicht woensdag 05 september

‘Hij zat zo in de put, hij wilde zelfs dood’  

Vervolgens wordt John een paar weken geobserveerd door een kinderpsychiater om te kijken wat voor hem een passende plek zou zijn. Caroline: ‘Het advies was: cluster 4-onderwijs, bedoeld voor kinderen met ontwikkelings- of gedragsproblemen.’ John lijkt het daar redelijk goed te doen tot na een jaar toch weer agressieproblemen ontstaan. Hij wordt met regelmaat door leerkrachten op de grond vastgehouden . Er volgen vele gesprekken op school en halve schooldagen, maar dat laatste lijkt de situatie enkel te verergeren.

In oktober 2017 loopt John weg van school. Als hij op een gegeven moment bijna wordt geraakt door een auto, vindt moeder Caroline het genoeg. ‘Hij zat zo in de put. Hij wilde zelfs dood.’ Uiteindelijk is toen besloten dat John zou worden vrijgesteld van de leerplicht, vertelt Caroline: ‘Dat ging heel makkelijk. We hadden een zogenoemd HIA-gesprek. Dat is een overleg met alle betrokken partijen als het echt niet goed gaat met een leerling. Er waren wel tien mensen, onder wie de leerplichtambtenaar, zijn leerkracht, het bestuur, de schoolpsycholoog en ook de schoolarts, die ik nooit eerder had gezien.’ De moeder vindt het goed dat iedereen zo betrokken was, maar is verbaasd dat de schoolarts toestemming heeft gegeven voor de vrijstelling, terwijl zij John nooit had gezien. ‘Voor nu is het wel echt beter voor John dat hij thuis is, maar hij mist ontzettend veel op deze manier.’

 ‘Ik kan hem niet in alles goed onderwijs geven’

Moeder Caroline geeft John nu zelf onderwijs. Omdat ze in de ziektewet zit kan dat, maar anders had ze niet geweten hoe ze het had moeten oplossen. ‘Ik heb leerpakketten besteld uit Engeland, waar ik vandaan kom, en we volgen een gewoon schooldagprogramma. Dat gaat goed, maar Nederlands is bijvoorbeeld niet mijn moedertaal dus daarin kan ik hem niet goed onderwijzen.’ John heeft een persoonsgebondenbudget gekregen zodat twee ochtenden per week een oppas hem les kan komen geven, maar die is daar niet toe bevoegd. ‘We proberen voor hem zoveel mogelijk een schoolse routine te creëren, zo is hij vanaf drie uur echt vrij. Daarnaast sport hij twee keer per week en maak ik speelafspraken voor hem, zodat hij nog in contact komt met andere kinderen.’ Verder voelt de moeder zich vooral machteloos. ‘Ik mis ook begeleiding vanuit het onderwijs. We moeten het allemaal zelf uitzoeken. Niemand houdt hem in de gaten of houdt bij op welk niveau hij nu zit. Mijn droom is dat hij ooit naar een kleinschalige school kan of dat hij thuisonderwijs krijgt van een goede leerkracht.’

Voor volgend schooljaar is John ook al vrijgesteld van de leerplicht, omdat hij niet leerbaar zou zijn. Het aantal kinderen met een vrijstelling onder artikel 5.a en 5.b neemt de laatste jaren toe. Artikel 5.a betekent dat kinderen niet leerbaar zijn door een zware lichamelijke of psychische aandoening. Vrijstelling onder artikel 5.b is vanwege de geloofs- of levensovertuiging van ouders. Volgens Caroline is haar zoon John wel leerbaar, maar niet ‘schoolbaar’.

Wil je op de hoogte blijven van dit onderzoek? Meld je dan aan voor onze nieuwsbrief. Wij sturen je dan elke twee weken de nieuwste artikelen over het onderzoek.

Lees meer over

Jeugd en onderwijs Onderwijs
Verkenning Research Opnames Uitzending

Onderwijs

Research

Wij volgen scholen, gemeenten en ouders in hoe zij omgaan met de sluiting van de scholen door het corona-virus.

Deel jouw ervaring 163 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op maandag 01 juni 22:15u, NPO2

2070 tips

ontvangen

54 experts gesproken

Docenten, schoolbestuurders, ambtenaren en ouders van kinderen die tegen problemen oplopen met het thuisonderwijs.

Jeugd en onderwijs / Onderwijs

Oproep

Worden kinderen zonder leerplicht aan hun lot overgelaten? Herken je de ervaringen van John en zijn moeder? Meld je bij ons!
Deel jouw ervaring

Anna Gimbrère

Presentator

Deel jouw ervaring

Dit artikel is geschreven door:

Saskia Adriaens Verslaggever

'Ogen openen en gedachten kantelen’, dat is de grootste drijfveer van Saskia Adriaens. De eerste jaren na haar studie journalistiek heeft zij als freelancer voor multiculturele televisie (MTNL) gewerkt en geschreven voor diverse media zoals kranten, Opzij en Oneworld. Tien jaar geleden alweer is zij begonnen bij de publieke omroep. Als verslaggever heeft ze reportages gemaakt in binnen- en buitenland, voor onder andere de actualiteitenrubriek Netwerk, Altijd Wat, Brandpunt Profiel, Kruispunt en sinds 2015 voor De Monitor. Vooral sociaal-maatschappelijke onderwerpen zoals de multiculturele samenleving, vluchtelingenproblematiek, vrouwenrechten, onderwijs en opvoeding hebben haar interesse. Maar zoals Einstein ook al zei: ‘Ik heb geen speciaal talent, ik ben vooral razend nieuwsgierig!’

Lees verder
@sadriaens

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Steeds meer kinderen met fysieke- of psychische problemen, zoals autisme en hoogbegaafdheid, krijgen een vrijstelling van de leerplicht. Dat betekent als kinderen niet leerbaar zijn. Maar het schij...
Alles over dit onderzoek